Mediwiet of medicinale cannabis?

Bij Bedrocan gebruiken we bij voorkeur de term medicinale cannabis, terwijl in Nederland termen als medicinale wiet of mediwiet heel gangbaar zijn. Geen één woord is goed of fout, maar bij Bedrocan hebben we wel een duidelijke voorkeur. Wat is nu eigenlijk het verschil tussen al die benamingen? Wanneer spreek je over wiet en wanneer gebruik je cannabis? En wat is het verschil tussen wietolie en medicinale cannabisolie? We zetten het op een rij.

Cannabis, hennep of wiet

Er zijn maar weinig planten die zo veel bijnamen hebben als de cannabisplant. Het gebruik er van is vaak cultureel bepaald. Wiet kennen we vooral uit de Nederlandse coffeeshop en is eigenlijk cannabis die recreatief wordt gebruikt. De recreatieve gebruiker hecht veel waarde aan smaak, geur en de textuur van de cannabis.

Hennep

Met hennep wordt de buiten geteelde industriële cannabis bedoeld, die uitsluitend de niet psychoactieve stof CBD (dus geen THC) bevat. Deze hennep mag, mits de teler over een vergunning beschikt, in de open buitenlucht worden geteeld. Hennep – vaak Europese vezelhennep genoemd – dient als grondstof voor, onder andere, bouwmateriaal, kleding en voeding. Daarnaast wordt het toegepast in de auto- en kledingindustrie. Bovendien is het een belangrijke grondstof voor CBD-olie.

Het woord ‘cannabis’ wordt zowel in de recreatieve als in de medicinale hoek gebruikt en is rechtstreeks gelinkt aan de officiële benaming van de plant: Cannabis sativa L.

Medicinale plant

Wat veel mensen niet weten is dat cannabis een van de oudste medicinale planten is met een uitgebreid aantal therapeutische toepassingen. In praktisch alle oude handboeken over planten met een medicinale werking wordt cannabis veelvuldig beschreven. Er zijn zelfs bij Egyptische mummies sporen aangetroffen van cannabisgebruik als voedsel of geneesmiddel. Rond 1900 waren in Europa en de Verenigde Staten vele medicinale preparaten verkrijgbaar met cannabis als ‘actief farmaceutisch ingrediënt’. Doordat gedegen kwaliteitscontrole ontbrak en cannabispreparaten in die tijd moeilijk te standaardiseren en juist te doseren waren, werd cannabis als farmaceutisch product ingehaald door opiaten. De strengere wetgeving met betrekking tot recreatief gebruik droeg daar sterk aan bij.

Medicinale wiet of mediwiet?

Met medicinale wiet of mediwiet wordt eigenlijk hetzelfde bedoeld, alleen is mediwiet wat populairder in gebruik en wordt het vaak geassocieerd met thuisteelt of zelfmedicatie. De term wiet is afgeleid van het Engelse woord ‘weed’, dat letterlijk onkruid betekent. Vanwege deze negatieve bijklank en de associatie met recreatief gebruik vinden we de term mediwiet of medicinale wiet dan ook niet echt passen bij een product met een medicinale werking.

Medicinale cannabis

Bij Bedrocan gebruiken we liever de neutrale term ‘medicinale cannabis’ omdat deze direct gelinkt is aan de officiële plantennaam. Hiermee maken we meteen een duidelijk onderscheid tussen het gebruik van cannabis als genotsmiddel (wiet) en het medicinale gebruik (cannabis). Dit doen we ook voor de patiënten, die, in tegenstelling tot een recreatieve gebruiker, hele andere verwachtingen hebben van het gebruik. Patiënten willen verlost worden van hun klachten, houden zich niet bezig met smaak of geur en zitten al helemaal niet te wachten op de recreatieve bijwerkingen als high of stoned worden.

Vervuiling

Er is pas sprake van medicinale cannabis als deze volgens farmaceutische richtlijnen is geteeld. Dat zijn strenge richtlijnen waarbij het eindproduct gegarandeerd vrij is van zware metalen, pesticiden en andere vervuiling. De medicinale cannabis wordt na elke oogst door een onafhankelijk laboratorium op afwezigheid van deze verontreinigingen getest. Ook is de samenstelling van medicinale cannabis, net als bij gewone medicijnen, altijd hetzelfde. De cannabis uit de coffeeshop, of mediwiet afkomstig uit de illegale (thuis)teelt, is dat bijvoorbeeld niet. De voorschrijver of eindgebruiker weet nooit precies wat er in deze cannabis zit en kan de werking ervan – of eventuele bijwerkingen – dan ook nooit voorspellen.

Medicinale wiet kopen?

Officiële medicinale wiet is uitsluitend via de apotheek verkrijgbaar en kan dus niet op het internet of in een winkel worden gekocht. De arts schrijft deze cannabis voor en bepaalt in samenspraak met de patiënt de soort en de dosering. Er zijn diverse toepassingsmogelijkheden, waarvan pijnbestrijding de bekendste is. Bedrocan produceert in opdracht van de Nederlandse overheid vijf verschillende, unieke cannabissoorten. Wist je dat iedere soort een Groningse meisjesnaam draagt? En dat deze officieel zijn geregistreerd bij Plantscope? De namen zijn een knipoog naar onze Groningse roots.

Merknaam Botanische naam Soort
Bedrocan® Cannabis sativa L. Afina
Bedrobinol® Cannabis sativa L. Ludina
Bediol® Cannabis sativa L. Elida
Bedica® Cannabis sativa L. Talea
Bedrolite® Cannabis sativa L. Rensina

Wietolie of cannabisolie

Wietolie is een olie met een hoge concentratie THC. Het kan ook CBD bevatten. Dat is afhankelijk van de soort cannabis die is gebruikt bij de bereiding. Je kan er in ieder geval high van worden.

Wietolie wordt zowel recreatief als medicinaal gebruikt. De medicinale versie wordt uitsluitend door een apotheker of een farmaceutisch bedrijf onder gecontroleerde omstandigheden geproduceerd. Deze olie is gegarandeerd vrij van zware metalen, pesticiden en andere vervuiling. De farmaceutische THC-houdende olie noemen we bij voorkeur dan ook medicinale cannabisolie.

Illegaal

THC-houdende wietolie die buiten het officiële circuit, zoals via een social club, wordt gemaakt en verhandeld is altijd illegaal. Ook als deze door een particulier (bijvoorbeeld een thuisteler), al dan niet in een workshop, is bereid. Het toezicht op het eindproduct is minimaal of ontbreekt volledig. Een gebruiker weet eigenlijk nooit precies welke en hoeveel inhoudsstoffen in de olie zitten. De herkomst van de grondstoffen is vaak onbekend waardoor de gebruiker het gevaar loopt olie te nuttigen die vervuild is met pesticiden of zware metalen. De cannabisplant neemt van nature namelijk zware metalen uit de bodem op. Cannabis uit de volle grond of achtertuin kan dus hoge concentraties zware metalen bevatten, die terug te vinden zijn in de olie. Omdat illegale wietolie hierop niet officieel wordt getest, lopen patiënten het gevaar vervuilde olie te nuttigen. Gebruik dan ook alleen cannabisolie die voorgeschreven is door een arts en verkrijgbaar is bij een apotheek.

CBD-olie

De afgelopen jaren heeft de populariteit van CBD-olie een enorme vlucht genomen. De termen wietolie en CBD-olie worden vaak door elkaar gebruikt. Wietolie die verkrijgbaar is op het internet of in de drogisterij, bevat uitsluitend CBD en is daarmee eigenlijk CBD-olie. Overigens is ook deze olie niet volgens farmaceutische richtlijnen geproduceerd en mag dan ook uitsluitend als voedingssupplement worden aangeboden. Claims dat CBD-olie verlichting kan geven bij bepaalde aandoeningen, mogen niet worden gemaakt. De Inspectie voor de Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) ziet hier op toe. Daarnaast is uit eerder onderzoek gebleken dat niet alle op internet of bij de drogisterij verkrijgbare CBD-olie is wat het lijkt. Sommige oliën bevatten nauwelijks CBD, zijn verontreinigd of bevatten juist wel THC. Ook hierbij geldt voor patiënten het devies: gebruik uitsluitend olie die is voorgeschreven door een arts en bereid is in een (echte) apotheek. Diverse apotheken in Nederland bereiden naast THC-houdende olie ook farmaceutische CBD-olie.

Medicinale cannabisolie

Bij Bedrocan vermijden we de term wietolie zo veel mogelijk, omdat deze term direct geassocieerd wordt met het illegale circuit en daarnaast ook weer de associatie heeft met recreatief gebruik. In plaats daarvan hanteren we de term medicinale cannabisolie.

Cannabisprogramma

Sinds 2003 kent Nederland een programma voor medicinale cannabis. Daarmee kunnen patiënten, op basis van een doktersvoorschrift, beschikken over gestandaardiseerde cannabis van farmaceutische kwaliteit. Die cannabis is – als gedroogd materiaal (cannabis flos en granulaat) of als olie – verkrijgbaar bij de apotheek. Meer informatie is te vinden bij de Nederlandse overheid: www.cannabisbureau.nl.

Bedrocan en het ‘wietexperiment’

Als leverancier van medicinale cannabis aan het ministerie van VWS krijgen we vaak de vraag: doen jullie ook mee aan de Nederlandse wietproef? Dat is een heel begrijpelijke vraag. Het antwoord is echter simpel: Nee.

Bedrocan doet niet mee aan het ‘Experiment gesloten coffeeshopketen’, in de volksmond ook wel bekend als de ‘wietproef’ of het ‘wietexperiment’. Sterker nog, Bedrocan heeft het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) al vanaf het begin laten weten hier op geen enkele wijze direct of indirect bij betrokken te willen zijn.
Dat betekent ook dat wij geen kennis delen ten behoeve van het project of op enige andere wijze op de achtergrond meedoen of meedenken.

Waarom is Bedrocan niet betrokken bij de wietproef?

Bedrocan gelooft in een strikte scheiding van medicinale cannabis en cannabis voor recreatief gebruik. Wij zetten ons in om een farmaceutisch product te leveren dat op doktersvoorschrift beschikbaar is voor patiënten die daar baat bij hebben. Wij willen ons honderd procent op deze opdracht focussen. Dat betekent tegelijkertijd dat we nul procent van de tijd bezig kunnen en willen zijn met cannabis voor recreatief gebruik. In andere landen hebben we (helaas) gezien dat patiënten die medicinale cannabis gebruiken de dupe werden van legalisering van recreatief gebruik. Niet zozeer door de legalisering an sich, maar wel door het feit dat producenten zich lieten verleiden om zich op deze markt te storten. De kwaliteitseisen zijn lager, de regels makkelijker, controles minder streng en opbrengsten (hoopten ze) hoger. Resultaat: medicinale cannabis kreeg minder (of geen) aandacht en patiënten zaten zonder product. Dat willen wij koste wat kost voorkomen.

Bovendien is het zo dat er wel degelijk nadelige gevolgen aan het gebruik van cannabis kunnen zitten. Daarom willen wij dat onze producten alleen beschikbaar zijn voor patiënten die het op doktersvoorschrift en onder begeleiding van een apotheker gebruiken. Ook onze jarenlange kennis en ervaring op gebied van teelt van cannabis willen we alleen voor dit doel inzetten.

Is Bedrocan gevraagd om mee te doen of informatie te leveren?

Jawel, heel vaak zelfs. In het begin door de overheid zelf en de laatste tijd ook heel vaak door bedrijven die zich met het wietexperiment willen bezighouden. Het antwoord is en blijft altijd ‘nee.’

Is dat niet raar?

In eerste instantie klinkt dat misschien raar. Maar verander het middel en de spelers eens. Stel dat de overheid een proef zou doen met legale XTC-pillen. Zou een farmaceutisch bedrijf dat nu antidepressiva of reuma-medicijnen maakt daar dan opduiken? Nee, natuurlijk niet. Ze zouden er verre van blijven. Datzelfde geldt voor ons. Medicinale cannabis en cannabis voor recreatief gebruik zijn twee verschillende producten met een totaal verschillende doelgroep. Die moet je niet door elkaar willen halen.

Ziet de overheid dat dan ook zo?

Ja, gelukkig wel. Het programma voor medicinale cannabis en het Experiment gesloten coffeeshopketen zijn binnen de Rijksoverheid totaal van elkaar gescheiden.

Het Experiment gesloten coffeeshopketen

De productie en toelevering van cannabis aan coffeeshops is nu illegaal, terwijl de overheid de verkoop gedoogt. Het doel van het wietexperiment is om te kijken of en hoe telers op kwaliteit gecontroleerde wiet of hasjiesj gedecriminaliseerd aan coffeeshops kunnen leveren. Decriminaliseren houdt in dat wetgeving zodanig wordt aangepast dat teelt, distributie en verkoop binnen de wietproef niet langer strafbaar zijn. Daarnaast wil het kabinet bekijken wat de effecten van het experiment zijn op de problemen die sommige gemeenten ervaren. Bijvoorbeeld op de criminaliteit en de volksgezondheid.

Opzet van de wietproef

Tijdens het experiment kunnen coffeeshops in maximaal 10 gemeenten de gereguleerde, op kwaliteit gecontroleerde cannabis verkopen. Maximaal tien telers zullen deze cannabis voor recreatief gebruik produceren.
Bron: Rijksoverheid.nl

Corona-update van Bedrocan

We bevinden ons in een vreemde en onzekere tijd. In slechts een paar weken heeft het coronavirus ons leven volledig veranderd. Gezondheid is ieders grootste zorg geworden. Vandaar dat een update aangaande het coronavirus en de productie van medicinale cannabis op zijn plek is.

De productie van medicinale cannabis bij Bedrocan en de toeleveringsketen worden op dit moment niet beïnvloed. De aanvoer van onze kritische voorraden loopt standaard enkele maanden voor. Ook in geval van een crisis kunnen we normaal blijven functioneren met een minimale bezetting aan personeel. Dat is het voordeel van werken in een sterk gecontroleerde omgeving waar weinig menselijk handelen vereist is.

Bedrocan heeft uiteraard verschillende maatregelen genomen in overeenstemming met de aanbevelingen van de Nederlandse autoriteiten. Zo werkt al ons kantoorpersoneel vanuit huis en zijn alle reizen, bedrijfsbezoeken en externe vergaderingen afgelast.

Ook op het gebied van verkoop verandert er niets. Alle bestellingen van onze enige klant (het Bureau voor Medicinale Cannabis, onderdeel van het Nederlandse Ministerie van Volksgezondheid) worden zoals gebruikelijk uitgevoerd en voorlopig op de afgesproken tijden bezorgd.

Bij Bedrocan hopen we dat iedereen zijn weg kan vinden in deze bijzondere tijd, hoe moeilijk de situatie ook is. Uiteindelijk draait het allemaal om onze gezondheid en dat bindt ons allemaal.

Italiaanse apotheker geeft dokters cannabisadvies

De Italiaanse apotheker dr Marco Ternelli kreeg zo veel verzoeken van artsen én patiënten over hoe medicinale cannabis voor te schrijven, dat hij alle informatie op een rij heeft gezet. Want voorschrijven is in Italië geen eenvoudige taak. Artsen hebben te weinig kennis, weten niet hoe ze cannabis moeten doseren en de formulieren waarmee een arts kan voorschrijven zijn ingewikkeld.

Zijn klanten komen inmiddels uit heel Italië, maar voornamelijk uit het noorden en midden-Italië. In drie jaar tijd heeft hij 10.000 tot 15.000 recepten medicinale cannabis (olie, capsules, zetpillen, oogdruppels en zalf) door zijn vingers laten gaan. Voor de meeste uiteenlopende aandoeningen. Deze data heeft hij verwerkt in een uitgebreide brochure (in het Italiaans). Het bevat een overzicht van alle cannabisrecepten die hij de afgelopen jaren heeft afgehandeld: ”Het is een  persoonlijke database die ik besloot te delen. Het is een overzicht van alle cannabisrecepten die Italiaanse artsen hebben voorgeschreven en vooral voor welke ziekte.”

Naast artsen, hebben ook andere apothekers en patiënten baat bij de informatie op zijn blog. Ternelli:Apothekers leren hoe een recept voor medicinale cannabis door een arts op de juiste manier ingevuld moet worden zodat ze hun bereiding kunnen maken. Met andere woorden, wat apothekers moeten controleren zodat het recept geldig is.”

Bedrocan-stand op CPhI in trek

Bedrocan heeft veel vragen van internationale farmaceutische bedrijven kunnen beantwoorden tijdens ‘s werelds grootste farmaceutische beurs CPhI Worldwide in Frankfurt, Duitsland. Er was veel animo van bedrijven die cannabis willen gebruiken als grondstof voor medicijnen.

Nieuwe editie van boekje over medicinale cannabis

Ons boekje ‘A primer to medicinal cannabis’ heeft een nieuwe uitgave. Download nu een gratis versie. De brochure is aangevuld met de laatste onderzoeken op het gebied van medicinale cannabis. Ideaal voor zorgverleners, beleidsmakers en patiënten die meer inzicht willen krijgen in de medische en wetenschappelijke aspecten.

Mediwiet of medicinale cannabis?

In het Engelstalige boekje gebruiken we de term medicinal cannabis. In het Nederlands is dat vertaald naar medicinale cannabis, en dat is ook de term die we bij Bedrocan graag hanteren. Terwijl in Nederland juist medicinale wiet of mediwiet heel populair zijn. Waarom gebruikt Bedrocan deze termen niet? In het artikel Mediwiet of medicinale cannabis? leggen we uit waarom we een duidelijke voorkeur hebben.

Fibromyalgiepatienten gezocht voor nieuw cannabisonderzoek LUMC

Het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) is op zoek naar fibromyalgiepatiënten met chronische pijn die mee willen doen aan een nieuw onderzoek naar de effecten van medicinale cannabis op het medicijn oxycodon. Patiënten kunnen zich opgeven via een speciale website van de afdeling anesthesiologie. Hoofdonderzoeker professor Albert Dahan wil aantonen dat medicinale cannabis in combinatie met het opiaatmiddel oxycodon een meerwaarde kan hebben bij het bestrijden van pijn.

Bediol

In de studie wordt het cannabisproduct Bediol® gebruikt dat zowel de cannabinoïden THC (6.3%) als CBD (8% CBD) bevat. Er zijn drie onderzoeksgroepen: één groep krijgt uitsluitend oxycodon, een pijnstiller op basis van opium, de tweede Bediol in combinatie met oxycodon en de derde onderzoeksgroep krijgt uitsluitend Bediol.  Het onderzoek wordt uitgevoerd door de afdeling anesthesiologie en wordt deels gefinancierd door Bedrocan.

Het hoofddoel van de studie is om te beoordelen of comedicatie met Bediol de bijwerkingen van oxycodon bij chronische pijnpatiënten kan verminderen. De studie zal meerdere jaren duren. Volgens de professor wordt het een complexe studie omdat de patiënt zelf mag bepalen welke dosering wordt genomen. “Wij geven wel een maximum aan, maar daar binnen mogen patiënten zelf bepalen wat ze gebruiken.” Het onderzoek vindt bij de patiënten thuis plaats. Ze krijgen een verdamper waarmee de cannabis kan worden genuttigd. “Deze opzet zal zeker slagen omdat onze onderzoeker continue in contact zal staan met de patiënten.”

“Zelfs in een land als Amerika, waar in de meeste staten een vorm van cannabis is gelegaliseerd, weten pijnartsen niet hoe ze medicinale cannabis moeten voorschrijven of doseren. Ik weet dat ik aan de hand van deze experimentele studie geen aanbevelingen kan doen, maar het zet ze wel op weg.”

Heeft u interesse in deelname in het onderzoek van het LUMC. Opgeven kan via het online formulier op de website Samen tegen Pijn.

1,9 miljoen euro beschikbaar voor pijnonderzoek

Het ministerie van VWS heeft 1,9 miljoen beschikbaar gesteld voor onderzoek naar de werking van medicinale cannabis bij neuropathische pijn. ZonMw, een Nederlands stimuleringsfonds voor de gezondheidszorg, heeft van het ministerie opdracht gekregen om op zoek te gaan naar een geschikt onderzoek. De subsidie wordt toegekend aan één Nederlandse onderzoeksorganisatie, kennisinstelling of een ander type organisatie.

Voor het totale project is maximaal 1,9 miljoen euro beschikbaar voor een periode van maximaal 4 jaar.

E-sigaret versus verdamper

In de media is veel gesproken over de risico’s van het vapen, het roken van een elektronische sigaret. Dit artikel bespreekt de verschillen tussen vapen en het toedienen van cannabis door verdamping.

Niet alle verdampers zijn hetzelfde

De meesten van ons hebben wel eens gehoord van vaporizers en vaak denken we dan direct aan e-sigaretten of een vape-pen. Er zijn echter meer soorten vaporizers, ook wel verdampers genoemd.

De damp uit een verdamper bevat geen nicotine en het apparaat gebruikt geen e-liquids als propyleenglycol, glycerol of toegevoegde vitamines en synthetische smaken. [i] [ii] [iii] De grote, vanuit sociaal oogpunt ongewenste dampwolken van e-sigaretten zijn ook niet van toepassing bij het verdampen.

Verdampers bevatten dus geen vloeistoffen, maar gebruiken droge cannabis waarbij de actieve ingrediënten zonder giftige bijproducten na verwarming vrijkomen.

Verdampers zijn voor patiënten een effectief, veilig en gemakkelijk te gebruiken toedieningsmethode voor medicinale cannabis. [iv] [v] De ingeademde damp bevat consistente, meetbare hoeveelheden THC, CBD en terpenen [2]. Het gebruik van een kwalitatief goede verdamper voorkomt daarnaast problemen aan de luchtwegen [vi] en sluit het inademen van damp van vloeibare verbindingen uit e-sigaretten uit.

Een efficiënte toedieningsmethode

De meest efficiënte toedieningsmethode is inhalering. Toediening via inhalering is een snelle manier om meetbare serumniveaus van cannabinoïden op te wekken. [vii]

In vergelijking tot roken [3] of vapen voorkomt een verdamper concentraties van giftige stoffen zoals koolmonoxide, ammoniak en polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s) aanzienlijk. Daarnaast zijn de gewenste THC-gehaltes bij verdampen hoger, consistenter en beter reproduceerbaar dan bij roken. [viii] [ix]

E-sigaret controverse

Eerder dit jaar kwam in de Verenigde Staten de e-sigaret negatief in het nieuws nadat het Amerikaanse overheidsbureau ter voorkoming van ziekten (CDC) melding had gemaakt van minstens achttien doden en meer dan 1.000 mensen met ernstige longklachten na het roken van e-sigaretten. Hoewel het bijna allemaal ging om e-sigaretten of vape-pennen voor recreatief gebruik, wordt het gebruik van een verdamper om medicinale cannabis toe te dienen nu in twijfel getrokken.

Omdat de damp snel wordt geabsorbeerd door de longen kunnen patiënten hun dosering effectief aanpassen aan het gewenste niveau van symptoombestrijding of het tegen gaan van bijwerkingen. Terwijl de snelle werking van de geïnhaleerde cannabinoïden het eenvoudiger maakt om de dosering aan te passen, stellen gestandaardiseerde cannabisproducten patiënten in staat een exacte dosering toe te dienen. [vi][x][xi][xii]

Patiëntperspectieven en het bieden van therapeutische opties

Artsen, apothekers en patiënten moeten zich bewust zijn van de verschillen tussen het vapen van cannabinoïden en verdampen van gedroogde cannabis.

Het belang van verdamping wordt onderstreept door patiënten zelf. Uit onderzoek blijkt dat een meerderheid van de respondenten de voorkeur geeft aan de verdampingsmethode. Over het geheel genomen scoorden geneesmiddelen op basis van de gehele cannabisplant hoger dan producten die geïsoleerde cannabinoïden bevatten. [viii][xiv]

Patiënten zoeken een betrouwbare, betaalbare en draagbare verdamper voor het toedienen van gedroogde cannabis. Meerdere onderzoeken zijn gewijd aan het verbeteren van de toedieningsmethode. Enkele voorbeelden van belangrijke ontwikkelingen op het gebied van medische verdampers zijn de Volcano® en Mighty Medic vaporizer (Storz & Bickel) [xv] [xvi] [xvii], en de Syqe® Inhaler [xviii] [xiv]. Deze laatste verdamper maakt gebruik van het gestandaardiseerde cannabisproduct Bedrocan®. Voor al deze medische verdampers geldt dat bij de kwaliteitstesten en klinische proeven gebruik is gemaakt van de gestandaardiseerde cannabisproducten van Bedrocan.

Medische verdampers leveren gestandaardiseerde doseringen en staan garant voor kwaliteit, veiligheid en effectiviteit. Door de technische ontwikkelingen op het gebied van verdampers is het roken van cannabis flos snel verleden tijd. Gesteund door goede wetenschappelijke studies, zal cannabis flos een geaccepteerd therapeutisch middel worden voor patiënten, voorschrijvende artsen en toezichthoudende instanties. [XX]

Toekomstgericht denken – kritische beleidsbeslissingen

Erkend moet worden dat het inhaleren van cannabinoïden door middel van e-sigaretten vaak niet zijn onderworpen aan technische of klinische tests. Terwijl, even ter vergelijking, een aantal medische verdampers voor het toedienen van cannabis flos aan strenge klinische en technische studies zijn onderworpen.

Wat de toedieningsvorm betreft, moet het toekomstige beleid duidelijk en eenduidig zijn. In Nederland, Duitsland, Australië en Nieuw-Zeeland wordt het roken van cannabis  respectievelijk actief afgeraden en / of niet toegestaan. Terwijl de klinische richtlijnen inhalatie door verdamping juist ondersteunen.

Hoewel er overeenkomsten zijn tussen de toedieningsmethoden – vapen versus verdamping – zou een algemeen verbod op inhalatie of op verdampers onzinnig zijn. Het zou het aantal toedieningsmethoden voor medicinale cannabis en de keuzevrijheid voor arts / patiënt in één klap flink beperken. Ook zou een verbod grote consequenties hebben voor het gebruik van verdampers in ziekenhuizen, hospices, verpleeghuizen en in thuissituaties.

[1] Volledig gestandaardiseerde cannabis flos van farmaceutische kwaliteit is de hele, gedroogde bloem van de cannabisplant die genetisch en chemisch is gestandaardiseerd volgens farmaceutische normen met een gedefinieerde cannabinoïde en terpenen samenstelling. Het is ook vrij van verontreinigingen zoals microbiële verontreinigingen (schimmels en bacteriën) pesticiden (residuen), aflatoxinen, onzuiverheden en zware metalen.

[2] Terpenen zijn een belangrijk onderdeel van Cannabis sativa plant. Verantwoordelijk voor het aroma van de plant, terpenen kunnen ook synergetisch werken met de cannabinoïden. X

[3] Bij het toedienen van flos van cannabis van farmaceutische kwaliteit.

Bronnen

[i] Douglas, H., Hall, W., Gartner, C. (2015). E-cigarettes and the law in Australia. Australian Family Physician. 44 (6): 415-418.

[ii] Jensen, P., Luo, W., Pankow, J., Strongin, R., Peyton, D. Hidden formaldehyde in e-cigarette aerosols. New England Journal of Medicine. 372 (4): 392-393.

[iii] Editorial and Review (2019). E-Cigarettes and Vaping-Related Disease. New England Journal of Medicine. Online: https://www.nejm.org/vaping

[iv] Eisenberg, E., Ogintz, M., Almog, S. (2014). The pharmacokinetics, efficacy, safety, and ease of use of a novel portable metered-dose cannabis inhaler in patients with chronic neuropathic pain: A Phase 1a study. Journal of Pain & Palliative Care Pharmacotherapy. 28:216–225.

[v] Hazekamp, A., Ruhaak, R., Zuurman, L., van Gerven, J., Verpoorte, R. (2006). Evaluation of a vaporizing device (Volcano) for the pulmonary administration of tetrahydrocannabinol. Journal of Pharmaceutical Sciences. 95(6):1308-17.

[vi] Pomaahcova, B., Van der Kooy, F., Verpoorte, R. (2009). Cannabis smoke condensate III: the cannabinoid content of vaporised Cannabis sativa. Inhalation Toxicology. 21(13): 1108-12.

[vii] Grotenhermen, F. (2003). Pharmacokinetics and pharmacodynamics of cannabinoids. Clinical Pharmacokinetics. 42: 327-360. Also, Grotenhermen, F. (2004). Clinical pharmacodynamics of cannabinoids. Journal of Cannabis Therapeutics. 4(1): 29-78.

[viii] Abrams, D., Vizoso, H., Shade, S., et al. (2007) Vaporization as a smokeless cannabis delivery system: a pilot study. Clinical Pharmacology and Therapeutics. 82 (5): 572 – 8.

[ix] Gieringer, D., Laurent, J., Goodrich. (2004). Cannabis Vaporizer Combines Efficient Delivery of THC with Effective Suppression of Pyrolytic Compounds. Journal of Cannabis Therapeutics. 4(1)

[x] Hazekamp and Heerdink (2013). The prevalence and incidence of medicinal cannabis on prescription in The Netherlands. The European Journal of Clinical Pharmacology.

[xi] Van de Donk, T., Niesters, M., Kowal, M., Olofsen, E., Dahan, A., Van Velzen, M. (2019). An experimental randomized study on the analgesic effects of pharmaceutical-grade cannabis in chronic pain patients with fibromyalgia. Pain; 160: 860–869.

[xii] Russo, E. (2011). Taming THC: potential cannabis synergy and phytocannabinoid-terpenoid entourage effects. British Journal of Pharmacology. 163: 1344–1364.

[xiii] Hazekamp, A., Ware, M., Muller-Vahl, K., Abrams, D., Grotenhermen, F. (2013). The medicinal use of cannabis and cannabinoids: An international cross-sectional survey on administration forms. Journal of Psychoactive Drugs. 45 (3), 199–210.

[xiv] de Hoop, B., Hazekamp, A., Kopsky, D., Wijnkoop, L. (2016). Experiences and motives of medicinal cannabis patients: A cross-sectional questionnaire. Radboud Universiteit Nijengen, the Netherlands. (Unpublished work)

[xv] The Volcano® Medic vaporizer medical device is listed on the Medical Devices Active Licences Listing (Health Canada), licence No.: 82405.

[xvi] Hazekamp, A., Ruhaak, R., Zuurman, L., van Gerven, J., Verpoorte, R. (2006). Evaluation of a vaporizing device (Volcano) for the pulmonary administration of tetrahydrocannabinol. Journal of Pharmaceutical Sciences. 95(6):1308-17.

[xvii] Pomahacova, B., Van der Kooy, F., Verpoorte, R. (2009). Cannabis smoke condensate III: the cannabinoid content of vaporised Cannabis sativa. Inhalation Toxicology. 21(13):1108-12.

[xviii] Eisenberg, E., Ogintz, M., Almog, S. (2014). The pharmacokinetics, efficacy, safety, and ease of use of a novel portable metered-dose cannabis inhaler in patients with chronic neuropathic pain: A Phase 1a study. Journal of Pain & Palliative Care Pharmacotherapy. 28:216–225.

[xix]  Vulfsons S, Ognitz M, Bar-Sela G, Raz-Pasteur A, Eisenberg E (2019). Cannabis treatment in hospitalized patients using the SYQE inhaler: Results of a pilot open-label study. Palliative and Supportive Care, 1–6.

[xx] Van de Donk, T., Niesters, M., Kowal, M., Olofsen, E., Dahan, A., Van Velzen, M. (2019). An experimental randomized study on the analgesic effects of pharmaceutical-grade cannabis in chronic pain patients with fibromyalgia. Pain; 160: 860–869.

Het belang van standaardisatie

Cannabis heeft niet zoals andere medicijnen een vaste chemisch/moleculaire samenstelling. De cannabisplant bevat honderden verschillende stoffen en elk individueel plantje is anders qua samenstelling. THC en CBD zijn de bekendste stoffen, maar ook tientallen tot honderden andere bekende en onbekende stofjes in de plant hebben (mogelijk) een effect. De ene cannabisplant is de andere dus niet. Ook al zijn de gehalten THC en CBD gelijk, dan nog kunnen de stoffen eromheen voor een ander effect op de patiënt zorgen (het zogeheten ‘entourage-effect). Er zijn verschillende onderzoeken gedaan naar dit entourage-effect. De totale ‘fingerprint’ van de plant bepaalt uiteindelijk het effect.

Vier redenen waarom standaardisatie van medicinale cannabis belangrijk is

Cannabis Flos

In Nederland zijn nu vijf variëteiten medicinale cannabis beschikbaar. Elke variëteit heeft een unieke, volledige gestandaardiseerde genetische samenstelling, die vanwege het unieke productieproces elke keer, batch op batch, jaar op jaar hetzelfde is én blijft.

Als gevolg hiervan zijn niet alleen de gehalten CBD en THC altijd gelijk, ook de andere stoffen zijn altijd in dezelfde verhouding aanwezig.  Dit reproduceerbare chemische profiel stelt artsen in staat zowel dosering als het effect op aandoeningen op dezelfde wijze te monitoren als bij andere gecertificeerde medicijnen.

Bovendien maakt het deze variëteiten geschikt om medisch wetenschappelijk onderzoek mee uit te voeren.

1. PATIËNTEN

Constante beschikbaarheid van gestandaardiseerd product is van groot belang voor de patiënt

Net als bij ‘gewone’ medicijnen zijn alle patiënten ‘ingeregeld’ op een bepaalde variëteit. Het kost soms lange tijd om op basis van de vijf huidige producten, patiënten op het juiste product te krijgen, met precies de juiste dosering. Datzelfde geldt voor het gebruik van cannabisolie. Het wijzigen van de dosis of toedienen van medicatie met een andere genetische samenstelling kan nadelige gevolgen hebben voor individuele patiënten. Medicinale cannabisolie wordt in sommige gevallen bijvoorbeeld ook gebruikt bij kinderen en volwassen ernstige epilepsie. Zo raden het Epilepsiefonds en artsen aan om bij epilepsiemedicatie zo min mogelijk te wisselen van merk omdat soms iemand een aanval kan krijgen na het wisselen van medicatie.

2. ARTSEN

Constante beschikbaarheid van gestandaardiseerde producten is van groot belang voor de arts

Terecht willen artsen precies weten wat ze aan hun patiënten geven en welke effecten er zijn. Het kost veel tijd en inzet voor artsen om gewend te raken aan het voorschrijven van cannabis. Het reproduceerbare chemische profiel van gestandaardiseerde medicinale cannabis stelt artsen in staat dosering en effectiviteit in aandoeningen op dezelfde wijze te monitoren als bij andere gecertificeerde medicijnen. Doordat deze medicinale cannabis ook volgens farmaceutische richtlijnen (GMP) is geproduceerd zijn kwaliteit en veiligheid zoveel mogelijk geborgd. Doordat artsen al jaren dezelfde producten van het Bureau Medicinale Cannabis voorschrijven, weten zij inmiddels wat dit doet en voelen ze zich er vertrouwd mee. Datzelfde geldt voor apothekers die het product uiteindelijk ter hand stellen.

3. ONDERZOEKERS

Constante beschikbaarheid gestandaardiseerd product is van groot belang voor onderzoekers en klinisch onderzoek

Voor het eerst wordt er nu op grotere schaal serieus klinisch onderzoek gedaan naar de effectiviteit van medicinale cannabis. In december 2018 verscheen al het eerste resultaat van een placebo-gecontroleerd, vergelijkend onderzoek tussen 3 van de 5 in Nederland beschikbare medicinale cannabisproducten, uitgevoerd door het Leids Universitair Medisch Centrum. Verschillende artsen, apothekers en onderzoeksgroepen bereiden nu verdergaand klinisch onderzoek voor. Ze doen dat bij voorkeur met gestandaardiseerde medicinale cannabis waarvan de kwaliteit, veiligheid maar ook beschikbaarheid gegarandeerd is.

Om toestemming te krijgen voor medisch wetenschappelijk onderzoek met mensen is een gedetailleerde opgave nodig van het product waarmee het onderzoek wordt uitgevoerd. De uitkomsten van dit onderzoek zeggen na afloop ook alleen iets over de specifieke plant (en dus diens unieke genetische samenstelling) waarmee het onderzoek gedaan is. Klinisch onderzoek dat bijvoorbeeld gedaan wordt met de huidige variëteit Bediol kan alleen met die plant uitgevoerd worden. Tussentijds wisselen van variëteit is zowel inhoudelijk alsook juridisch niet mogelijk en ook niet wenselijk. Indien overgestapt zou worden op een plant met alleen vergelijkbare waarden THC en CBD zal toch alsnog opnieuw toestemming gevraagd moeten worden om het onderzoek te doen. THC en CBD zijn dan misschien vergelijkbaar, de chemische en genetische samenstelling van de plant alsmede de aanwezigheid van andere stoffen wijzigt. Daarmee wijzigt dus de facto het voor het onderzoek gebruikte product. Ook de uitkomsten die tot dan toe verzameld zijn, zijn niet langer bruikbaar, omdat deze niet van toepassing zijn op de andere (nieuwe) plant.

4. MEDICIJNONTWIKKELAARS

Constante beschikbaarheid gestandaardiseerd product is van groot belang voor ontwikkelaars van medicijnen en medische hulpmiddelen

Op dit moment geldt medicinale cannabis nog als medische grondstof (API of Active Pharmaceutical Ingredient). Verschillende bedrijven wereldwijd zijn bezig met de ontwikkeling van medicijnen of medische hulpmiddelen op basis van deze grondstof. Een voorbeeld daarvan is een zeer geavanceerde inhalator waarbij voor de ontwikkeling vanaf het begin gebruik is gemaakt van gestandaardiseerde producten uit Nederland. Dit product is zo geavanceerd, dat het zelfs de kleinste wijziging in de vorm en samenstelling detecteert. Voor de correcte werking van het apparaat is naast het percentage THC en CBD ook altijd exact dezelfde genetische en chemische samenstelling van het product van belang. Eventuele verandering van plant zal zorgen voor hoge aanpassingskosten en maanden- en mogelijk jarenlange vertraging in de verdere ontwikkeling.

Overzicht wetenschappelijk onderzoek met gestandaardiseerde producten

Het belang van standaardisatie van de volledige chemische samenstelling van de plant wordt ondersteunt door verschillende wetenschappelijk onderzoek. Hieronder een overzicht van een aantal onderzoeken naar andere stoffen in de cannabisplant en het daardoor veroorzaakte entourage effect:

  1. From Cultivar to Chemovar II—A Metabolomics Approach to Cannabis Classification

In dit onderzoek wordt gekeken naar hoe men cannabisvariëteiten “cultureel” aanduidt en onderscheidt op het gebied van werking en hoe men ze chemisch en wetenschappelijk van elkaar zou kunnen onderscheiden. Dit chemisch verschil wordt uitgedrukt niet alleen in THC- en CDB-waarden, maar ook in andere cannabinoïden en terpenen. Zodoende zou men, aan de hand van klinisch onderzoek en anekdotisch bewijs, de verschillende therapeutische effecten van cannabis kunnen onderzoeken en/of bepaalde soorten cannabis aan patiënten voorschrijven op basis van het totale chemisch profiel.

  1. Taming THC: Potential Cannabis Synergy and Phytocannabinoid-Terpenoid Entourage Effects

In dit onderzoek wordt het ‘entourage effect’ geïntroduceerd, waarbij wordt uitgegaan van interactie tussen cannabinoiden en terpenen. Deze interactie kan leiden tot positieve effecten bij de behandeling van pijn, ontstekingen, depressie, angst, verslaving, epilepsie, kanker en infecties (schimmelinfecties en bacteriële infecties). Aan terpenen, de geur- en smaakstoffen in cannabis, worden unieke therapeutische eigenschappen toegeschreven.

  1. Terpenes and Derivatives as a New Perspective for Pain Treatment: A Patent Review

Dit onderzoek behandelt de rol van terpenen bij verzachting van pijn en richt zich met name op de de rol die deze terpenen kunnen spelen bij de ontwikkeling van nieuwe pijnmedicatie.

  1. Synergy Between Cannabidiol, Cannabidiolic Acid, and Δ⁹-Tetrahydrocannabinol in the Regulation of Emesis in the Suncus Murinus (House Musk Shrew)

Dit onderzoek laat zien dat een combinatie van THC, CBD, en CBDA (cannabidiolzuur) leidt tot betere controle op overgeven (braken) en minder bijwerkingen bij spitsmuizen. De verwachting is dat deze effecten zich ook bij mensen voor zullen doen.

  1. Beyond Cannabis: Plants and The Endocannabinoid System

Niet alleen de stoffen in cannabis hebben uitwerking op het endocannabinoïde systeem. In dit artikel wordt een aantal andere planten behandeld die soortgelijke effecten teweeg kunnen brengen. Bovendien wordt nader ingegaan op het ‘entourage effect’.

  1. Cannabis Pharmacology: The Usual Suspects and a Few Promising Leads

Dit artikel wil antwoord geven op de vraag wat de synergie is tussen cannabinoïden en terpenen bij therapeutische behandeling van pijn, psychiatrische klachten, kanker en diverse andere aandoeningen. Bovendien wordt gekeken naar de therapeutische effecten van stoffen in cannabiswortels, -bladeren en -zaden.

  1. Cannabis Constituent Synergy in a Mouse Neuropathic Pain Model

Deze dierstudie laat zien dat CBD de pijnstillende kracht van THC versterkt bij behandeling van neuropatische pijn. De resultaten suggereren dat een gecombineerde lage dosis THC en CBD de beste optie is voor behandeling van neuropatische pijn.

  1. Single and Combined Effects of Δ⁹-Tetrahydrocannabinol and Cannabidiol in a Mouse Model of Chemotherapy-Induced Neuropathic Pain

Uit dit dieronderzoek (bij muizen) blijkt dat heel kleine doses CBD of THC – los van elkaar toegediend – geen invloed hebben bij verlaging van neuropatische pijn die wordt veroorzaakt door chemotherapie. Wanneer THC en CBD echter gecombineerd worden toegediend, blijkt dat deze twee stoffen synergetisch werken en effectief kunnen zijn bij pijnbestrijding.

  1. Appraising the “Entourage Effect”: Antitumor Action of a Pure Cannabinoid Versus a Botanical Drug Preparation in Preclinical Models of Breast Cancer

Deze dierstudie laat zien dat een full extract van cannabis een betere werkzaamheid heeft bij behandeling van tumoren (borstkanker) dan pure THC.

  1. The Case for the Entourage Effect and Conventional Breeding of Clinical Cannabis: No “Strain,” No Gain

In dit artikel wordt voorgesteld om cannabisvariëteiten niet langer in ‘strains’ te categoriseren, maar juist in te delen naar chemische eigenschappen (chemovars). Bovendien wordt volgens dit artikel aangenomen dat de combinatie van stoffen een betere therapeutische werking heeft dan de werkzame stoffen alleen; het ‘entourage effect’.

  1. An Experimental Randomized Study on the Analgesic Effects of Pharmaceutical-Grade Cannabis in Chronic Pain Patients With Fibromyalgia

Deze klinische studie laat zien dat het toedienen van een combinatie van THC en CBD bij patiënten een synergetisch effect laat zien, waarbij CBD de in de bloedbaan aanwezige hoeveelheid THC verhoogt.

Drie misverstanden over medicinale cannabis

Waar praten we over als we het hebben over medicinale cannabis? De term ‘medicinale cannabis’ leidt nogal eens tot verkeerde aannames en misverstanden. Daarom vinden we het belangrijk om duidelijk te maken wat medicinale cannabis is. Om ervoor te zorgen dat we in discussies, nieuwsartikelen enzovoorts zoveel mogelijk dezelfde taal spreken, leggen we in een serie korte artikelen de meest voorkomende misverstanden voor.

Alle cannabis is geschikt voor medicinaal gebruik

Er is een groot verschil tussen ‘medicinale cannabis’ en ‘cannabis voor medicinaal gebruik’. Dat verschil zit ‘m in de wijze waarop en het doel waarmee de cannabis is geproduceerd. Medicinale cannabis is uitsluitend bedoeld voor patiënten en het productieproces is daar ook volledig op afgestemd. Productie vindt onder de hoogste kwaliteits- en veiligheidsnormen in een farmaceutische omgeving plaats en is volledig gestandaardiseerd. De productieprocessen zijn zo ingericht dat de cannabis genetisch consistent is, dat de hoeveelheid werkzame stoffen altijd gelijk is en dat de kans op vervuiling (micro-organismen, metalen) is geminimaliseerd. Bovendien worden er geen pesticiden gebruikt. De cannabis wordt hierop getest in een onafhankelijk laboratorium. De veiligheid van de patiënt is op die manier altijd gewaarborgd en zowel patiënt als arts weten wat wordt voorgeschreven.

Hennep is ook medicinale cannabis

Hennep behoort tot de familie van cannabisplanten en bevat – net als de cannabis die wordt toegepast voor recreatief of medicinaal gebruik – cannabinoïden. Als over hennep wordt gesproken, wordt vaak ‘industriële hennep’ bedoeld; een fors landbouwgewas met lange, sterke vezels, dat onder andere wordt toegepast in de kleding-, papier-, (dier)voedsel- en auto-industrie. Deze hennep wordt niet onder farmaceutische omstandigheden gekweekt en groeit vaak in het veld. Industriële hennep bevat geen of nauwelijks THC, waardoor het in veel landen legaal mag worden gekweekt. Industriële hennep bevat wel CBD en wordt daarom ook wel gebruikt voor productie van olie, maar is met name interessant door voornoemde vezelstructuur. Daarnaast verschilt industriële hennep ook genetisch van de cannabissoorten die voor medicinaal gebruik worden toegepast.

Medicinale cannabis is duur

Het (kunnen) produceren van medicinale cannabis vergt forse investeringen, terwijl het productieproces ook voortdurend moet voldoen aan geldende kwaliteits- en veiligheidseisen. In Nederland, waar in 2003 een programma voor medicinale cannabis is opgestart om patiënten voor een acceptabele prijs beschikking te geven over gestandaardiseerde cannabis van farmaceutische kwaliteit, is het gelukt om de prijs stukje bij beetje te verlagen. Het prijsniveau voor een gram medicinale cannabis ligt in Nederland al geruime tijd onder het gemiddelde van cannabis voor recreatief gebruik. Een efficient, opschaalbaar productieproces en -sinds enkele jaren – inkomsten vanuit export maken dat mogelijk. In 2018 heeft de minister voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport – eindverantwoordelijk voor het Nederlandse programma voor medicinale cannabis – de prijs per gram opnieuw verlaagd naar € 5,80 (netto).

Dr. Timna Naftali: ‘IBD-patiënten voelen zich veel beter na toediening van cannabis’

Dr. Timna Naftali, verbonden aan de Universiteit van Tel Aviv, heeft als eerste onderzoek gedaan naar de werking van medicinale cannabis bij inflammatoire darmaandoeningen (IBD). Ze heeft veel kritiek gekregen, maar één patiënt heeft haar altijd geïnspireerd om door te gaan. Voor Naftali is wetenschappelijk bewijs cruciaal en ze weet dan ook van geen ophouden. Het bewijs dat medicinale cannabis werkt bij IBD moet en zal er komen.

Tien jaar geleden stapte een jonge patiënte de spreekkamer van de Israëlische Maag Darm en Leverarts (Gastroenterology) Timna Naftali binnen. Ze was al een jaar niet op controle geweest. Naftali was dan ook verbaasd haar weer terug zien en vroeg zich af waarom ze nooit meer een nieuwe afspraak had gemaakt.

Naftali: “Ze moest me iets bekennen. Ze had namelijk een jaar lang cannabis gebruikt, zei ze. Sindsdien had ze geen pijn meer, dus was er geen noodzaak om te komen. In de tussentijd was ze getrouwd, wilde zwanger worden en was gestopt met cannabis. Sindsdien ging het weer slecht met haar.”

De positieve uitwerking van cannabis op deze jonge vrouw triggerde Naftali. Wat zou het mooi zijn als meer patiënten met de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa geholpen konden worden.

Lezing

Uiteindelijk gaf een lezing van Dr. Yehuda Baruch, het voormalig hoofd van het Israëlische medicinale cannabisprogramma van het ministerie van Volksgezondheid, de doorslag om op zoek te gaan naar antwoorden. “Hij vertelde tot mijn grote verbazing dat medicinale cannabis in Israël voorgeschreven mocht worden aan patiënten met de ziekte van Crohn. Ik was verrast omdat ik als arts niet op de hoogte was.” Vol overgave ging Naftali op zoek naar klinische studies die het beleid van de Israëlische overheid ondersteunden, om uiteindelijk de conclusie te moeten trekken dat er niets te vinden was. “Helemaal niets. Er was geen enkel wetenschappelijk bewijs.”

Overheidsvergunning

Het was Naftali die uiteindelijk de stoute schoenen aantrok om het wetenschappelijke bewijs daadwerkelijk te leveren. Maar waar begin je als onderzoeker? Israël kent speciale cannabisapotheken waar patiënten met een overheidsvergunning hun medicinale cannabis kunnen betrekken. “Ik klopte aan bij een lokale cannabisproducent en zij brachten mij in contact met dertig patiënten met de ziekte van Crohn. Hun ervaringen met medicinale cannabis waren indrukwekkend. Patiënten gebruikten minder medicijnen, hadden minder pijn, bleven op gewicht en sommigen hoefden niet langer opgenomen te worden in het ziekenhuis. Hun kwaliteit van leven was door het gebruik van cannabis zienderogen vooruitgegaan.”

Het onderzoek, dat in 2011 werd gepubliceerd in het Israel Medical Association Journal, leverde uiteindelijk kritiek op. Het betrof een kleine retrospectieve observatiestudie waarbij patiënten achteraf naar hun ervaringen waren gevraagd en waarbij patiënten, die geen of nauwelijks verbetering ervaarden, buiten beschouwing waren gelaten. Positief gevolg was wel dat Naftali meer overtuigd raakte verder te gaan met haar werk als onderzoeker. Er moest en zou een gerandomiseerd dubbelblind onderzoek komen. “A proper study”, zoals ze het zelf noemt, met een placebo en al, zodat de patiënt niet weet wat hij krijgt.

Het onderzoek duurde zo’n twee jaar en de resultaten waren spectaculair te noemen. “Bijna de helft van de patiënten (45%) voelde zich volledig gezond na gebruik van medicinale cannabis. Alsof ze geen ziekte meer hadden. Terwijl maar 10 % van de placebogroep een volledige remissie ervaarde. Maar opnieuw kreeg Naftali kritiek uit haar eigen beroepsgroep. De studie zou niet objectief genoeg zijn en het werd niet duidelijk wat er in de darmen gebeurde na toediening van cannabis. Een terechte constatering, vindt Naftali achteraf: “We weten allemaal dat cannabis een euforisch gevoel kan geven. Voelden deze patiënten zich daardoor beter of was de toestand in hun spijsverteringskanaal en daarmee de ziekte echt aangepakt?” Daarnaast had ze een toedieningsmethode gebruikt die ongezond is, namelijk roken. Een nieuwe studie bleek dan ook noodzakelijk. Nu met ander materiaal (cannabisolie) en mét endoscopisch darmonderzoek voor en na gebruik van medicinale cannabis om een mogelijke verbetering van de ontstekingen waar te kunnen nemen.

Laatste studie

Op de uiteindelijke resultaten, die in oktober 2018 bekend werden gemaakt op het jaarlijkse United European Gastroenterology congres, werd positief gereageerd, maar Naftali vond de resultaten zelf teleurstellend. “Patiënten voelden zich weliswaar veel beter na toediening van de cannabis, maar er was tijdens de endoscopie in de spijsverteringskanalen geen verbetering te zien. Wat dit betekent? Óf cannabis heeft geen invloed óf de tijd tussen de toediening en het darmonderzoek was te kort. Er zaten namelijk maar acht weken tussen. Misschien was een tussenpose van drie maanden beter geweest.”

Daarnaast liep Naftali tegen een ander probleem aan: “Er zijn vele soorten cannabis en als onderzoeker heb je geen idee welke het beste werkt. Ik vraag me nog steeds oprecht af welke cannabis ik moet geven, voor hoe lang en wat de beste toedieningsvorm is.” Kortom er is weer werk aan de winkel.

Nafatali staat aan de beginfase van een nieuwe studie die de effecten van pure synthetische CBD moeten aantonen. CBD staat er om bekend dat het weinig bijwerkingen heeft en daardoor als veilig wordt beschouwd. “Het zou als aanvulling kunnen dienen op andere medicatie  Maar we moeten eerst zien of het werkt.”

Ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

De ziekte van Crohn is een chronische ontstekingsziekte van de darm. De ziekte van Crohn noemt men, net als colitis ulcerosa, ook wel een inflammatory bowel disease (IBD). Bij colitis ulcerosa is er sprake van een chronische, regelmatig terugkerende ontsteking van de dikke darm. Bij de meeste patiënten met de ziekte van Crohn zijn de dunne darm, de dikke darm, en/of de endeldarm ontstoken, maar er kan ook sprake zijn van ontstekingen in de rest van het spijsverteringskanaal.

Naftali zou graag samen willen optrekken met buitenlandse onderzoekers. Het Meir Medical Center in de Israëlische stad Kefar Sava, het ziekenhuis waar Naftali werkt, telt weliswaar duizend IBD patiënten, maar deze populatie is volgens haar te klein. Grootste obstakel voor internationale samenwerking is echter de moeilijkheid dat alle onderzoekers dezelfde cannabis moeten kunnen gebruiken. “Wat ik hier in Israël gebruik, is niet hetzelfde als in Nederland. We zouden dan het product moeten exporteren en dat is tot op heden niet echt gemakkelijk gebleken.”

Intussen is de patiënte, die zich tien jaar geleden opnieuw meldde bij dokter Naftali, getrouwd en verhuisd naar een ander deel van Israël. Hoe het nu met haar gaat weet Naftali niet, maar dankzij deze patiënt blijft de overtuiging dat medicinale cannabis bij een groot deel van de patiënten kan helpen.

Bent u geïnteresseerd in meer onderzoeken van Dr. Timna Naftali, kijk dan op PudMed.

page 1 of 4
Contact Us

We're not around right now. But you can send us an email and we'll get back to you, asap.

Not readable? Change text.

Type hier het zoekwoord en druk op enter