Dagdosering cannabis Nederlandse patiënt al jaren stabiel

De gemiddelde dagelijkse consumptie van voorgeschreven medicinale cannabis voor Nederlandse patiënten is de afgelopen jaren opmerkelijk stabiel gebleven. De gemiddelde dagdosering is lichtjes gestegen van 0,64 naar 0,73 gram cannabis per dag. Dit kan worden geconcludeerd uit een recente studie, uitgevoerd door onderzoeker Bas de Hoop. Aan hem onder meer de vraag wat we met dit gegeven kunnen.

Waar komt alle data vandaan die u heeft gebruikt voor dit onderzoek?

De Stichting voor Farmaceutische Statistieken (SFK) is een onafhankelijke organisatie die negentig procent van alle receptgegevens van Nederlandse apotheken verzamelt. Daar zitten dus ook de recepten voor medicinale cannabis bij. Apotheken gevestigd in verzorgingshuizen of ziekenhuizen zijn hier overigens niet bij betrokken.

Uit deze receptuurdata is allerlei informatie te halen, zoals de afgiftedatum, de hoeveelheid cannabis die is afgegeven en de soort arts die het heeft voorgeschreven, maar ook bijvoorbeeld de leeftijd en het geslacht van een patiënt. Op basis van deze ruwe data hebben we vervolgens berekeningen gemaakt die ons een benadering geven van zaken als de gemiddelde dagdosering van patiënten of de totale duur van het gebruik.

Is er sprake van een stijging van het aantal gebruikers in Nederland?

Jazeker. Er wordt een gigantische stijging in gebruikers waargenomen tussen de onderzoeksperiodes 2003-2010 en 2011-2016. In de eerste acht jaar identificeerden we 5.601 personen, terwijl we er in de zes jaar daarna 10.826 hebben geïdentificeerd. En dit gaat nog maar enkel over de cannabis flos die is voorgeschreven. In 2015 kwam via de Transvaal Apotheek in Den Haag ook cannabisolie beschikbaar als toedieningsvorm. In het jaar na de introductie van de cannabisolie identificeerden we in één jaar al 6.720 gebruikers.

Verder hebben we uitgerekend hoeveel dat relatief is in Nederland, afgezet tegen de Nederlandse bevolking. En deze cijfers zijn spectaculair. In 2003 gebruikten er per 100.000 inwoners 6,4 patiënten medicinale cannabis. In 2010 was dit gestegen tot 6,9, niet een gigantische stijging in gebruik. We zien echter dat in 2016 al 24,6 patiënten per 100.000 inwoners cannabis – als cannabis flos of als olie – gebruiken.

BMC

Nederlandse patiënten kunnen al bijna vijftien jaar medicinale cannabis op doktersrecept krijgen. Het medicinale cannabisprogramma staat onder toezicht van het Bureau Medicinale Cannabis (BMC), dat deel uitmaakt van het ministerie van Volksgezondheid. Sinds de start van het programma in 2003 is cannabis in totaal 170.000 keer aan ruim 15.000 patiënten  voorgeschreven.

De introductie van cannabisolie eind 2015 heeft dus een grote invloed op de cijfers? 

De beschikbaarheid heeft tot een enorme toename geleid. Alleen al in 2016 was het aantal patiënten dat olie op recept gebruikte al veel groter dan dat van cannabis flos. Helaas is het voorgeschreven gebruik van cannabisolie te recent geïntroduceerd om op betrouwbare wijze het gemiddelde dagelijkse gebruik of verdere interessante gegevens te bepalen. Wel laten onze gegevens zien dat patiënten die olie gebruikten gemiddeld wat ouder en vaker vrouwelijk waren, in vergelijking met patiënten die cannabis flos gebruiken.

Wat zeggen de cijfers verder over de leeftijdsopbouw en geslachtsverhouding van de gemiddelde patiënt?

De grootste groep patiënten is ouder dan veertig jaar. Van de flos-gebruikers is bijna 80 procent ouder dan veertig, bij de patiënten die cannabisolie voorgeschreven krijgen is dat 88 procent. Ongeveer even veel mannen als vrouwen gebruiken cannabis flos. Met betrekking tot olie zijn vrouwen enigszins in de meerderheid (60%). De belangrijkste leeftijdscategorie is tussen de 41 en 60 jaar (42,9%) oud, gevolgd door de categorie 61-80 jarigen (30,9%). Best oud dus. In deze studie

hebben we de huidige data vergeleken met eerder gepubliceerd materiaal en de leeftijdsverdeling van patiënten is tussen de twee onderzoeksperioden zo goed als gelijk gebleven. Wel was er een kleine verschuiving te zien in de geslachtsverhouding: het percentage vrouwelijke patiënten daalde van 57,1  tot 51,4 procent.

Voor wie zijn deze cijfers van belang?

Omdat er in Nederland al meer dan vijftien jaar data wordt verzameld over medicinaal cannabisgebruik kunnen we heel veel leren over het daadwerkelijke gebruik. Voor zover ik weet, wordt nergens in de wereld dit soort cijfers centraal bijgehouden. Ook niet in Canada dat als eerste land ter wereld een medicinaal cannabisprogramma is gestart. Kortom, deze cijfers zijn behoorlijk uniek en bieden met name als het gaat om de dagdosering van 0,7 gram een leidraad voor het gebruik van cannabis uit de apotheek. Natuurlijk is niet iedere patiënt gelijk en is het ontzettend belangrijk voor een arts om samen met de patiënt op zoek te gaan naar de juiste dosis, maar het biedt wel een kader waar een arts rekening mee kan houden. Overigens zijn er genoeg uitschieters naar boven te vinden, waardoor het niet zinnig is om op basis van deze cijfers een soort maximale dosis aan te geven.

Op recept

Medicinale cannabis is in Nederland alleen op recept verkrijgbaar en kan door alle apotheken in het land worden verstrekt. Op dit moment zijn uitsluitend de producten van Bedrocan beschikbaar. Het betreft vijf verschillende varianten van farmaceutische kwaliteit met dezelfde, gestandaardiseerde samenstelling.

Kunt u wel aangeven wat de maximale duur van het gebruik is?

Uit de cijfers blijkt dat naarmate hoe ouder iemand wordt, het aantal dagen dat iemand cannabis gebruikt afneemt. Een gemiddelde duur kan wel uitgerekend worden, maar is lastiger te interpreteren aangezien de gemiddelde duur van gebruik waarschijnlijk beïnvloed wordt door sterfgevallen in de hoogste leeftijdscategorie.

De dagdosering in Nederland ligt al meer dan tien jaar rond de 0,7 gram. Wat vertelt dit ons?

Dit laat duidelijk zien dat er in Nederland geen stijging in de consumptie van medicinale cannabis is waar te nemen. Waar veel beleidsmakers bang voor zijn bij de introductie van een medicijn als cannabis, is dat het gebruik zal leiden tot een verhoogde tolerantie en lichamelijke verslavingsverschijnselen bij patiënten, waardoor zij steeds meer nodig zullen hebben om hetzelfde effect te bereiken en een zekere afhankelijkheid opbouwen. Beleidsmakers kunnen op basis van deze cijfers gerustgesteld worden; we vinden over een tijdspanne van tien jaar geen enkele indicatie voor een verhoogd gebruik van cannabis als medicijn.

Kunt u ook iets zeggen over welke aandoeningen de producten van Bedrocan worden voorgeschreven?

Helaas kan ik deze vraag niet accuraat beantwoorden. De reden hiervoor is dat we hier niet de juiste informatie voor hebben. Er staat niet op het recept vermeld wat de ziekte of aandoening van de patiënt is, enkel wie het heeft voorgeschreven. Meer dan de helft van de voorschrijvers is bijvoorbeeld huisarts (59,2%), gevolgd door de specialist (27,1%). Daarnaast worden in de data wel specialismen genoemd, maar als er ‘chirurgie’, ‘cardiologie’ of ‘inwendige geneeskunde’ staat weet je alsnog te weinig om de aandoening te benoemen.

Bedrocan schenkt verdampers aan Tsjechische ziekenhuizen

Bedrocan heeft tien medische verdampers gedoneerd aan twee Tsjechische ziekenhuizen. Het gaat om de Volcano Medic® van Storz & Bickel die worden ingezet in het Sint Anna universiteitsziekenhuis en het Masaryk kankerinstituut in de stad Brno. Onder leiding van getraind personeel kunnen pijn- en kankerpatiënten leren het apparaat te bedienen en te doseren. Het Sint Anna ziekenhuis heeft hiervoor een speciale ruimte ingericht, die 17 april officieel in gebruik is genomen.

Tsjechië kent al jaren een medicinaal cannabisprogramma. Alleen worden de cannabis en de dure verdampers, net als in Nederland, niet (meer) vergoed door de ziektekostenverzekeringen. Dat is voor met name patiënten met een laag inkomen een groot probleem. Bedrocan hoopt door de schenking dat patiënten het apparaat en de verdampingsmethode eerst kunnen testen voordat ze tot aanschaf overgaan. Verdampen wordt in de regel als de meest efficiënte toedieningsmethode beschouwd omdat de werkzame stoffen snel in het lichaam worden opgenomen. Ook is het veiliger dan roken omdat er geen giftige stoffen vrijkomen zoals koolmonoxide, ammoniak en polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s).

Capsules

Bedrocan werkt al jaren samen met één van de artsen van het Sint Anna ziekenhuis dokter Radovan Hřib. Hij schrijft als pijnspecialist medicinale cannabis voor aan patiënten met chronische of acute pijn. De speciale gebruikersruimte is een idee van hem. Dokter Hřib: “Nu zijn patiënten vaak toegewezen op capsules die door de apotheek magistraal worden bereid. Maar dat is niet de beste doseringsmethode bij pijnmanagement. Verdampen verdient boven alles de voorkeur, omdat de damp direct wordt opgenomen in de bloedbaan en de werking meteen voelbaar is.”

Dokter Hřib is naast zijn werk in het ziekenhuis verbonden aan de Tsjechische patiëntenorganisatie KOPAC. Hij wordt in Tsjechië beschouwd als dé medisch expert op het gebied van medicinale cannabis. Hij werkt nauw samen met overheidsinstanties om patiënten betere toegang te geven tot medicinale cannabis en de administratie voor artsen te vereenvoudigen. Ook was hij betrokken bij de registratie van medische verdampers in Tsjechië. De gebruikersruimte met de verdampers is bedoeld om patiënten te leren doseren.

Dr Radovan Hřib

Dokter Hřib: “Er is helaas geen universele dosering. Elke patiënt reageert weer anders op cannabis. Hier leren ze welke hoeveelheid het beste bij hen past. Ook ontdekken ze, onder deskundige begeleiding, of er bijwerkingen optreden en wat ze daar tegen kunnen doen.”

Cannabiszalf voor huidaandoeningen op basis van Bediol

Sinds kort brengt de Transvaal Apotheek in Den Haag naast olie ook cannabiszalf op de markt. De zalf is daarmee een nieuwe toedieningsvorm voor patiënten. Het is gemaakt op basis van de cannabissoort Bediol en is bedoeld voor de behandeling van huidaandoeningen.

Volgens Arwin Ramcharan, apotheker QA bij de Transvaal Apotheek, is de zalf ontwikkeld op verzoek van een dermatoloog in Den Haag. “Ik noem geen namen, maar het is een dermatoloog met wie we vaker samenwerken. Hij was al bekend met de cannabisolie die we sinds 2015 op basis van de Bedrocan-variëteiten bereiden en schreef die zo nu en dan ook voor. Nu wilde hij een zalf op basis van Bediol proberen bij een groep van circa veertig patiënten. Als de test positief uitpakt, wordt de groep patiënten vergroot. Ondertussen kunnen andere patiënten de zalf op recept gewoon bij ons kopen.”

Met de zalf, waarvoor de patiënt zestig euro (per 20 gram) betaalt, is een nieuwe toedieningsvorm aan het gamma van cannabisproducten op basis van Bedrocan-variëteiten toegevoegd. De Transvaal Apotheek laat het daar voorlopig even bij. Ramcharan: “We krijgen wel eens vragen over capsules, maar die zijn lastiger te maken. Bovendien is de toedieningsvorm wezenlijk anders; capsules gaan via de maag, waar stoffen worden afgebroken. Je moet daarmee dus veel hoger doseren.”

Overigens heeft ook Apotheek SMA in Rosmalen, dat eveneens olie bereidt uit Bedrocan-variëteiten, een zalf voor diverse huidaandoeningen beschikbaar. Deze cannabinoïdenzalf is echter gemaakt op basis van CBD-kristallen.

Denemarken staat medicinale cannabis toe, maar artsen zijn terughoudend

Sinds 1 januari 2018 is cannabis voor medicinaal gebruik in Denemarken toegestaan. Hoe verlopen de eerste weken? Als we de verhalen in de media mogen geloven gaat er in Denemarken het komend jaar op grote schaal cannabis geteeld worden. Artsen zijn daarentegen sceptisch omdat voldoende wetenschappelijke bewijs ontbreekt. Ondertussen kan een pijnkliniek de vraag niet aan en staan patiënten inmiddels op een wachtlijst van een jaar.

Odense, de derde stad van Denemarken, wil de Europese hoofdstad worden van de cannabisteelt. Deze kop prijkte begin 2018 boven een krantenartikel over de ontwikkelingen in wat hét centrum van de Deense tuinbouw wordt genoemd. Een lokale tomatenkweker en een hennepverbouwer zijn eind vorig jaar de samenwerking aangegaan met twee grote Canadese cannabisproducenten. De Canadezen brengen het geld en de kennis, en de telers leveren de kassen en de grond. Paprika’s en orchideeën worden verruild voor ‘het groene goud’ en duizenden vierkante meters oude kassen worden omgetoverd tot high-tech bedrijven.

Cannabisteelt

Volgens het Deense medicijnagentschap, die vergunningen voor de cannabisteelt verstrekt, hebben inmiddels twaalf Deense bedrijven toestemming gekregen om te mogen telen. Ze mogen dat uitsluitend doen in het kader van een pilot dat vier jaar duurt. Na twee jaar vindt een tussentijdse evaluatie plaats en zal de Deense overheid een beslissing nemen over de voortgang van het project. Volgens Henrik Uth van de firma CannGros, op dit moment de enige importeur van medicinale cannabis in Denemarken, betekent een kwekerslicentie per definitie niet dat er ook cannabis wordt verkocht. “Je hoeft alleen maar een plan aan de autoriteiten voor te leggen. Een faciliteit is nog geeneens nodig. Het wordt interessant hoe productie, regelgeving en toezicht op kwaliteit straks gaan samenkomen. Daar is nog veel onduidelijkheid over.”

Tina Horsted & Jens Thau

De overheidsregels schrijven in ieder geval voor dat de nieuwe telers gestandaardiseerde en consistente cannabis moeten kunnen produceren. Gehaltes aan werkzame stoffen moeten bij elke oogst hetzelfde zijn. Dit is al jarenlang een specialiteit van Bedrocan en voor dokters, die medicinale cannabis willen voorschrijven, een noodzaak. Daar weet pijnarts Tina Horsted alles van. Zij runt in Kopenhagen een pijnkliniek waar ze dagelijks 90 patiënten behandelt. Tina Horsted: “Standaardisatie is essentieel. Patiënten moeten de garantie hebben dat ze bij elke inhalatie, druppel cannabisolie of capsule steeds dezelfde hoeveelheid THC of CBD binnen krijgen. Het gaat daarbij om veiligheid en kwaliteit. Dat maakt het grote verschil tussen het naar de dokter gaan of kiezen voor cannabis van de zwarte markt.”

Horsted is in Denemarken de enige arts die gespecialiseerd is in het voorschrijven van medicinale cannabis. Twee jaar geleden startte zij de pijnkliniek Min Smerte. Door een maas in de wet kon ze cannabis voorschrijven aan haar patiënten, omdat cannabis werd beschouwd als natuurlijk geneesmiddel. “Dat moest dan wel een handgeschreven recept zijn en het eindproduct moest magistraal zijn bereid door een apotheek”, aldus Horsted. Eén apotheek vond ze bereid om olie en capsules te maken met daarin cannabisbestanddelen  verwerkt. Die betrok de CBD-houdende cannabis legaal uit Oostenrijk en de THC werd er apart aan toegevoegd.

In de kliniek behandelt ze op dit moment 1.200 patiënten die lijden aan chronische pijn, MS, reuma en kanker. Door de wetswijziging is ze nu in staat om de producten van Bedrocan legaal voor te schrijven en gaat alles elektronisch. Met een geldig recept kan de patiënt in principe bij iedere Deense apotheek terecht. Op dit moment heeft de Deense overheid twee producten toegestaan: Bedrocan® en Bediol®, wereldwijd de meest voorgeschreven cannabisproducten.

Deense artsen

Een meerderheid van de Deense artsen is overigens tegen de wetswijziging. Er is volgens hen onvoldoende wetenschappelijke bewijs over het effect van cannabis. Ook is er weinig bekend over de juiste dosering, bijwerkingen en mogelijke risico’s van het combineren van cannabis met andere geneesmiddelen. Deense patiënten kunnen dan ook met moeite een dokter vinden die bereid is een recept uit te schrijven. Jens Thau heeft de administratieve leiding over de hoofdstedelijke pijnkliniek Clinic Horsted en hij merkt de terughoudendheid bij artsen dagelijks: “Per dag krijgen wij uit het hele land 20 telefoontjes van patiënten die door hun eigen arts niet geholpen willen worden.” Deze patiënten, met uitzondering van terminale kankerpatiënten, belanden door de hoge vraag op een wachtlijst van een jaar. “Wij mogen volgens de Deense regels in onze kliniek maar één arts in dienst hebben en dat is Tina.” De kosten voor de behandeling in de openbare kliniek worden door de Deense overheid overigens volledig vergoed. Patiënten die niet kunnen of willen wachten, kunnen terecht in de privékliniek die elke vrijdag open spreekuur heeft. Patiënten betalen hun behandeling dan uit eigen zak of vanuit hun aanvullende verzekering. Thau hierover: “Maar de meeste pijnpatiënten hebben geen verzekering, zijn 65 jaar of ouder en hebben vaak zware arbeid verricht. Dat is de trieste kant van het verhaal.”

Boek

Het koppel Horsted en Thau zijn in ieder geval overtuigd van de heilzame werking van cannabis en reizen in de avonduren stad en land af om Deense artsen en parlementsleden te overtuigen. Een boek over hun ervaringen met het voorschrijven van medicinale cannabis, dat dit jaar uitkomt, moet ook zorgen voor meer kennisoverdracht. Tot dan toe zullen artsen het moeten doen met de richtlijnen van het Deense geneesmiddelenbureau, die online te raadplegen zijn. Informatie over de twee Bedrocan producten, die zijn opgenomen in het proefprogramma, zijn afkomstig van importeur Uth: “We zijn aan regels gebonden en mogen geen informatie verschaffen die verkoop van het cannabisproduct stimuleert. Het enige dat mag is een algemene bijsluiter met advies over toediening en dosering. Daar is dan ook de meeste vraag naar.” Net als in Nederland, wordt in Denemarken verdampen met behulp van een verdamper en het drinken van thee aangeraden. Roken is vanwege ‘het risico op long- en luchtweginfecties’ niet aanbevolen, aldus de Deense richtlijnen. Verder is het raadzaam om met een lage dosis te beginnen. Volgens de Deense overheid is het uiteindelijk de arts die beslist over dosering en de wijze van gebruik.

Bedrocan gaat niet voor recreatief

Wat voor de eeuwwisseling begon als een zelfgekozen opdracht  – ‘breng cannabis naar het niveau van een geregistreerd medicijn’ – is voor Bedrocan uitgegroeid tot een tour de force. De inmiddels internationaal opererende organisatie beweegt mee met de groeiende vraag naar medicinale cannabis van de allerhoogste kwaliteit, ondersteunt wetenschappelijk onderzoek en brengt een gebruiksvriendelijke verdamper voor medicinaal gebruik op de markt. Wat onveranderd is, is de heldere focus op cannabis als medicinaal product; patiënt geïnspireerd en aangedreven door wetenschap en de geldende wet- en regelgeving.

De wil om cannabis naar het niveau van een geregistreerd medicijn te brengen is afkomstig van Tjalling Erkelens, oprichter en bestuursvoorzitter /CEO van Bedrocan. Hem stond vanaf het begin een route voor ogen, want sinds Bedrocan voor de eerste keer gestandaardiseerde medicinale cannabis voor de Nederlandse overheid produceerde (in 2003 – red.), doet de organisatie een drieledige belofte:

  • Patient inspired
  • Science driven
  • Regulatory compliant

“De variëteiten die wij nu leveren zijn op de kennis en ervaring, en dus de vraag, van patiënten gebaseerd,” verduidelijkt Erkelens. “We hebben dat in samenspraak met onze opdrachtgever de Nederlandse overheid vertaald naar een aantal gestandaardiseerde cannabisproducten. Ondertussen wordt steeds meer wetenschappelijk onderzoek verricht naar de werking van werkzame stoffen uit cannabis in het menselijk lichaam, zodat de benadering van medicinale cannabis steeds meer van empirisch en anekdotisch naar wetenschappelijk onderbouwd gaat. Die ontwikkeling steunen we van harte. Net als onderzoek op gebied van toediening. De input van patiënten blijft uiteraard van wezenlijk belang, want dat is waar we het uiteindelijk voor doen. Het niveau waarop gaat echter steeds verder omhoog en is nu aangekomen op het punt dat we steeds serieuzer wordend klinische onderzoek initiëren en ondersteunen. Als je cannabis uiteindelijk als medicijn geregistreerd wilt krijgen, kan dat alleen op basis van wetenschappelijk bewijs.”

Recreatief gebruik

Ook op gebied van wet- en regelgeving heeft Bedrocan steeds een duidelijke koers gevaren. Erkelens: “We hebben van begin af aan geopereerd volgens de geldende regels.

Bedromedic® - Bedrocan's patient-friendly vaporizer

Dus willen we ons buiten Nederland alleen op landen richten waar productie en toepassing van medicinale cannabis wettelijk geborgd is. En we blijven ons richten op de medicinale toepassing van cannabis; bedoeld voor patiënten.

We zijn dus nooit partij in de inmiddels wereldwijde discussie over legalisering, blijven bij recreatief gebruik vandaan en zoeken alleen samenwerking met partners die onze visie op gebied van wet- en regelgeving delen.”

Die keuze betekent wel dat Bedrocan en haar licentiehouders gehouden zijn aan steeds strengere eisen op gebied van kwaliteit en veiligheid. Compliance, alweer. En ditmaal een commitment aan farmaceutische voorschriften. “Fair enough”, zegt Erkelens. “We zijn een farmaceutisch bedrijf. Dan moet je aan strenge eisen voldoen en je daar ook op laten toetsen. Dat is voor ons reden geweest om als eerste producent het hele productieproces – inclusief kweek – op GMP-niveau te laten erkennen en op dat gebied ook steeds meer te investeren in mensen, materiaal en processen.”

Cannabinoïdemedicatie

Wereldwijd neemt de belangstelling voor medicinale toepassing van cannabis toe. Niet alleen als medicijn bij cannabinoïdemedicatie, maar ook als grondstof voor farmaceutische producten. Bedrocan beweegt met die ontwikkelingen mee.

In 2016 is de aftrap gegeven voor groei en dat heeft onder andere geresulteerd in een grotere, gestroomlijnde organisatie, waar plantkunde wordt gebundeld met farmaceutische kennis. Bovendien is in 2017 een nieuwe, state of the art productielocatie in bedrijf genomen. “Daarmee komen we tegemoet aan de groeiende vraag uit binnen- en buitenland”, aldus Erkelens, die ook beseft dat de aandacht voor medicinale cannabis wereldwijd snel verder zal toenemen.

Wat is medicinale cannabis?

Wanneer medicinale cannabis moet worden gedefinieerd, laait al snel de discussie op over het verschil tussen cannabis voor medicinaal gebruik en cannabis voor recreatief gebruik. In de regel spitst die discussie zich toe op het inzicht en eventuele aandoeningen van de gebruiker zelf. Het Bureau voor Medicinale Cannabis, dat in Nederland eindverantwoordelijk is voor productie en distributie van cannabis voor medische en wetenschappelijke doeleinden, formuleert het op haar website als volgt: “De cannabis die via de apotheek wordt verstrekt, is van farmaceutische kwaliteit en voldoet aan de hoogste eisen. Deze cannabis is alleen bedoeld voor gebruik als medicijn. Daarom spreken we over medicinale cannabis.”

Het gaat om cannabis die wordt verstrekt aan mensen die vanwege een bepaalde aandoening niet goed kunnen functioneren. Die patiënten hebben vaak een verminderde weerstand en dat maakt van productveiligheid een cruciale factor. De cannabis die het Bureau voor Medicinale Cannabis aan apotheken in Nederland levert en ook naar sommige landen exporteert, wordt bij Bedrocan Nederland volgens een strak geprotocolleerd en geharmoniseerd (en dus voorspelbaar) proces geproduceerd. Alleen op die manier is standaardisatie van het product – oogst na oogst dezelfde hoeveelheid werkzame stoffen per variëteit – mogelijk. Dat gebeurt in een geconditioneerde omgeving en – van kweek tot verpakking – volgens de strikte eisen van good manufacturing practice (GMP). De cannabis is vrij van contaminatie en wordt daar, net als op standaardisatie, overigens, voortdurend op gecontroleerd.

“Het aantal landen dat actief is op gebied van medicinale cannabis neemt toe en dat is goed. Het is dan wel van belang dat wij duidelijk maken wie we zijn, wat we doen en waarom we dat zo doen. Daar mag iedereen ons op aanspreken.”

Artsen aan het woord – Dr Jürgen Fleisch deelt zijn inzichten…

Inzichten van ervaren zorgprofessionals die cannabinoïden voorschrijven.

Naast reguliere medicatie kan ook medicinale cannabis worden voorgeschreven. Maar op welke wijze moeten dergelijke producten worden voorgeschreven? ‘Artsen aan het woord’ is een serie gesprekken met artsen die ervaring hebben met het voorschrijven van cannabinoïden, de werkzame bestanddelen van cannabis. Dit artikel biedt waardevolle achtergrondinformatie met aandacht voor patiëntveiligheid. Bovendien ontkracht het een aantal mythen.

Na zijn opleiding tot anesthesioloog in Duitsland, besloot Dr Fleisch zijn kennis te verdiepen via een fellowship in de pijngeneeskunde (Portland, Oregon).

Momenteel is hij als specialist op het gebied van anesthesiologie en pijnbestrijding werkzaam bij het Leids Universitair Medisch Centrum in Nederland.

In die hoedanigheid heeft hij de afgelopen jaren nauw samengewerkt met de afdeling Oncologie en regelmatig patiënten behandeld met pijn bij kanker.

Dr Jürgen Fleisch

Wat adviseert u artsen die met voorschrijven beginnen?

Ik zou zorgprofessionals die net beginnen met het voorschrijven van cannabinoïden willen adviseren het eerst te beperken tot specifieke indicaties waarvoor een gedegen bewijs van positieve uitwerking is, bijv. multiple sclerosis, patiënten met centrale neuropathische pijn of kankerpatiënten. Op deze manier kunnen we ervaring opdoen met de effecten van deze medicatie binnen een specifieke groep patiënten.

Recreatieve gebruikers van cannabis zijn naar mijn overtuiging geen goede categorie om mee te starten. Zij kunnen aanzienlijke druk op een zorgprofessional uitoefenen om het product ondanks vage indicaties toch voorgeschreven te krijgen.

Ervaringen in het voorschrijven

Hoe lang schrijft u al cannabinoïdemedicatie voor?

Vanaf het moment dat ik hier in Nederland aan de slag ben gegaan, nu tien jaar geleden, schrijf ik al cannabinoïden voor. Voornamelijk aan kankerpatiënten.

Kunt u een beschrijving geven van een doorsneepatiënt die u producten met cannabinoïden zou voorschrijven?

Er zijn twee soorten patiënten waarmee ik met cannabinoïde therapie zou beginnen. Dat zijn patiënten met:

  • kanker in een vergevorderd stadium die verminderde eetlust ervaren, mogelijk gecombineerd met misselijkheid en overgeven. Deze patiënten hebben meestal al vele andere geneesmiddelen geprobeerd.
  • centrale neuropathische pijn (nadat reguliere geneesmiddelen niet blijken aan te slaan).

Voorschrijven van cannabinoïdemedicatie

In welk opzicht verschilt het voorschrijven van cannabinoïdemedicatie met het voorschrijven van andere geneesmiddelen?

Het verschilt eigenlijk helemaal niet zoveel van andere geneesmiddelen. Alleen hebben veel patiënten vooraf al een mening gevormd over cannabis [en cannabinoïdeproducten]. Voor sommigen heeft het een negatieve lading en wordt het geassocieerd met misbruik.

Wat zijn de belangrijkste voordelen van cannabinoïden als therapeutisch product?

Binnen mijn vakgebied van de pijngeneeskunde zijn er drie grote voordelen van cannabinoïdemedicatie ten opzichte van andere geneesmiddelen:

  • de pijnstillende effecten op neuropathische pijnsyndromen en, afhankelijk van het soort geneesmiddel, braakverminderende en eetlustopwekkende effecten. Dit is met name belangrijk voor kankerpatiënten met pijn.
  • het vermijden van orgaanbeschadigende bijwerkingen bij volwassen patiënten, die gerelateerd zijn aan het gebruik van NSAID’s (pijnstillers met een ontstekingsremmende werking).
  • het kalmerende effect van een aantal cannabissoorten, die sommige patiënten als uiterst plezierig ervaren.

Hoe zou een arts het middel het beste kunnen voorschrijven?

Voor patiënten die nog geen ervaring hebben met het gebruik van cannabinoïde producten zouden de mogelijke psychologische bijwerkingen zwaar kunnen wegen. Om psychologische bijwerkingen te voorkomen, raden wij patiënten aan te beginnen met lage doseringen en het geneesmiddel toe te dienen in een stille en ontspannen omgeving.

Het is onze ervaring dat het voorschrijven van cannabis als inhalatiemiddel toegediend via een verdamper gunstig kan werken, omdat het sneller pijnstillende effecten sorteert en een betrouwbaar absorptieprofiel biedt.

Zijn er nog speciale kwesties waar u rekening mee houdt bij het voorschrijven van cannabis?

Bij cannabis moet de voorschrijvende zorgprofessional zich realiseren dat de normen in veel landen verschillen ten opzichte van ‘reguliere’ geneesmiddelen: ten aanzien van kwaliteitscontrole van de actieve bestanddelen en toxicologische contaminatie.

Als er gebruik wordt gemaakt van cannabis geproduceerd door onder toezicht staande producenten kunnen patiënten erop vertrouwen dat er geen sprake is van biologische of toxicologische contaminatie.

Wat is cannabinoïdemedicatie?

Medicinale cannabis, in de volksmond mediwiet genoemd, is uitsluitend bedoeld voor gebruik als medicijn. Daarom spreken we over medicinale cannabis. Het is van farmaceutische kwaliteit en wordt ingezet bij behandeling of verlichten van ziekten. De term gaat al weer enige jaren mee. Inmiddels is er veel verbeterd op het gebied van kweek, kwaliteit en controle. De regelgeving in diverse landen schrijft al jaren standaardisatie voor, waarbij het plantaardige product bij elke oogst dezelfde inhoudsstoffen moet hebben (bijv. Bedrocan®, Bediol®, Bedrobinol® etc.). Ook zijn er inmiddels veiligere toedieningsvormen (sublinguaal, oraal en verdamping) als alternatief voor het roken van de aloude joint.
Het huidige model, waarbij het product wordt voorgeschreven door onafhankelijke artsen, maakt een betere communicatie over gevaren en voordelen richting patiënten mogelijk en biedt de veiligheid van toezicht door een zorgprofessional. De inzet van gestandaardiseerde producten en klinisch onderzoek betekent ook dat plantaardige producten een stap dichter bij een volledige medische registratie komen. Onder dergelijke omstandigheden lijkt het gebruik van de term ‘medicinale cannabis’ achterhaald.

In dit artikel staan we stil bij het therapeutisch gebruik van cannabinoïden. We hebben het dan over de groep medicijnen die cannabinoïden (bijv. THC en CBD) en andere door de cannabisplant afgegeven chemische verbindingen (bijv. terpenen) bevatten en voor therapeutische doeleinden worden ingezet bij mensen. De verandering in terminologie van ‘medicinale cannabis’ naar ‘cannabinoïdemedicatie’ is een weerspiegeling van onze kennis over en ons inzicht in het endocannabinoïde systeem, cannabinoïdereceptoren, endogene (menselijke) cannabinoïden en exogene (plantaardige) cannabinoïden.

Voor meer informatie kunt u het boekje Maak kennis met Medicinale Cannabis van dr. Arno Hazekamp downloaden.

Voornaam *

Achternaam *

E-mail *

Organisatie

Land

Beroep

Nieuwsbrief *

* verplicht

Als er gebruik wordt gemaakt van cannabis, geproduceerd door onder toezicht staande producenten, kunnen patiënten erop vertrouwen dat er geen sprake is van biologische of toxicologische contaminatie.

In Nederland wordt medicinale cannabis onder strikte kwaliteitseisen geproduceerd door het door de overheid geselecteerde  bedrijf Bedrocan.

Toediening door middel van verdamping

Wat zijn, naast het elimineren van de negatieve effecten van roken, de voordelen van toediening door middel van verdamping?

Bij verdamping wordt de cannabis tot een specifieke temperatuur verhit zonder te verbranden. Cannabinoïden en terpenen worden afgegeven via een damp die rechtstreeks wordt geïnhaleerd.

Er zijn drie grote voordelen van toediening door middel van verdamping:

  • het maakt een exacte dosering mogelijk,
  • het sorteert snel effect, en
  • het omzeilt de nadelen van roken (d.w.z. geen teer, ammoniak, koolmonoxide).

Wat zeggen patiënten over het toedienen van cannabis door middel van verdamping?

Het verdampen van cannabis heeft de voorkeur van de meeste patiënten, helemaal in vergelijking met toediening via de mond. Dit komt met name door het snelle effect dat bereikt kan worden met inhalatie.

Een aantal jaren werden de benodigde verdampers vergoed door de Nederlandse zorgverzekeraars en was er voor de patiënten geen sprake van een financiële drempel.

Rekening houden met patiënten

Hoe brengt u tijdens een eerste consult het gesprek op het onderwerp van de cannabinoïdemedicatie?

Er zijn twee soorten gesprekken als het gaat over het gebruik van cannabinoïden:

De oudere, ten aanzien van cannabis onwetende patiënt:

Een wat oudere kankerpatiënt zal waarschijnlijk aarzelend reageren op het gebruik van cannabis als geneesmiddel. Dit heeft vermoedelijk te maken met vooroordelen over cannabis als product voor ‘recreatief’ gebruik. Bij deze patiënten bespreek ik het gebruik van deze geneesmiddelen maar zelden tijdens het eerste consult. Als de patiënt in aanmerking komt en andere behandelingen niet voldoende pijnverlichting hebben geboden, dan wijs ik op cannabinoïdemedicatie als mogelijke optie. Op deze manier heeft de patiënt en zijn/haar familie tot de volgende afspraak de tijd om na te denken over deze behandelingsvorm.

De ervaren patiënt:

Er is een groep patiënten met ruime ervaring met het recreatief gebruik van cannabis. Zij kunnen een cannabinoïdemedicatie proactief opvoeren als mogelijke aanvulling op hun pijntherapie. Deze patiënten leggen de nadruk op de ineffectiviteit of bijwerkingen van andere behandelingen en kunnen zorgprofessionals de kant van het voorschrijven van een cannabisproduct opduwen. Bij deze patiënten moet het onderwerp volledig worden doorgesproken tijdens een eerste consult. De belangrijkste vraag die tijdens het consult beantwoord moet worden, is of ze überhaupt wel in aanmerking komen voor cannabinoïde producten.

Bent u er bekend mee dat sommige patiënten een bepaalde wisselwerking ervaren tussen cannabinoïdemedicatie en andere geneesmiddelen?

Jazeker, wij komen wel patiënten tegen die cannabinoïden naast andere CNS depressiva (bijv. opioïden) gebruiken en een wisselwerking tussen de geneesmiddelen ervaren.

De kalmerende effecten kunnen nadrukkelijker worden ervaren, met name onder de oudere bevolkingsgroep. Bovendien is het mogelijk dat er ernstige sufheid en hallucinaties worden opgeroepen.

Naast op elkaar reagerende geneesmiddelen, wordt het roken van cannabis ook in verband gebracht met een verhoogd risico op een hartinfarct of een beroerte. Cannabis als trigger van een hartinfarct is plausibel gezien de cardiostimulerende effecten die ischemie kunnen veroorzaken bij mensen die daarvoor vatbaar zijn. Carboxyhemoglobine als gevolg van het roken van cannabis kan ook bijdragen aan ischemie. Roken wordt nooit aanbevolen.

Merkt u wel eens dat patiënten verkeerd gebruik of misbruik van cannabinoïden proberen te verbergen? Hoe bepaalt u binnen uw praktijk of hiervan sprake is?

In de periode dat de Nederlandse zorgverzekeraars het gebruik van medicinale cannabis nog ruimhartig vergoedden, hadden we regelmatig gesprekken met patiënten die het best omschreven konden worden als ‘recreatieve gebruikers’.

Patiënten binnen deze groep gebruikten al grote hoeveelheden cannabis en wilden nu medicinale cannabis verstrekt krijgen op basis van nogal vage indicaties. Sommigen zagen het als een goedkope manier om aan een ‘recreatieve drug’ te komen die ze toch al gebruikten.

Hoe gaat u er in uw praktijk mee om als patiënten het verkeerd gebruik of misbruik proberen te verbergen?

Deze groep patiënten kan een behoorlijke uitdaging vormen. Ze kunnen de druk op zorgprofessionals opvoeren om cannabinoïden voor te schrijven als enige methode om hun pijn te verlichten. Als we dan termen als verkeerd gebruik en misbruik hanteren, kan dat heftige reacties oproepen.

Zorgprofessionals moeten coherent zijn en cannabinoïden alleen voorschrijven voor indicaties waarvoor de positieve effecten bewezen zijn (bijv. pijnstiller voor neuropathische pijn, het opwekken van eetlust, enz.). Zodra verkeerd gebruik of misbruik aan het licht komt, moet dat in alle openheid aan de orde worden gesteld.

Bedrocan zoekt patiënten voor testpanel

Bedrocan wil in contact komen met patiënten die medicinale cannabis als medicijn gebruiken. De Nederlandse producent van medicinale cannabis wil namelijk een nieuw ontwikkelde verdamper door patiënten laten testen. De verdamper zal in 2018 onder de naam Bedromedic® op de Europese markt worden gebracht.

Bedrocan is op zoek naar patiënten die medicinale cannabis van Bedrocan gebruiken. Deze moet voorgeschreven zijn door hun huisarts of specialist. Belangrijk is dat de deelnemer minimaal een half jaar ervaring heeft met het gebruik van cannabis als medicijn. Ervaring met het gebruik van verdampers is niet noodzakelijk.

Aan dit onderzoek kunnen minimaal 20 patiënten met uiteenlopende aandoeningen meedoen. De leeftijdsopbouw is variabel, maar de deelnemer dient in ieder geval 18 jaar of ouder te zijn.

Deelnemers krijgen de Bedromedic®-verdamper thuisgestuurd en kunnen deze in hun privé-omgeving uitproberen. Daarna dient een uitgebreide online vragenlijst te worden ingevuld.

Kijk voor meer informatie op www.bedrocan.com/bedromedic.

Bedrocan presenteert nieuwe bedrijfsfilm

‘Bedrocan’ – als merk- en bedrijfsnaam – is al decennia een begrip als het gaat om ontwikkeling en productie van gestandaardiseerde medicinale cannabis van farmaceutische capaciteit. Met in het achterhoofd de wetenschap dat énkele beelden meer zeggen dan vele woorden is een korte film gemaakt waarin de unieke combinatie van kweek, oogst en productie (volgens good manufacturing practice) en research & development is samengevat. Zodat in drie minuten en eenendertig seconden duidelijk wordt wat we bedoelen met ‘beyond pioneering’.

 

 

Bedrocan - beyond pioneering

Nieuwe Nederlandse productielocatie ook GMP gecertificeerd

Met ingang van 11 november 2017 produceert ook de nieuwste Nederlandse productiefaciliteit van Bedrocan officieel volgens good manufacturing practice (GMP). Daarmee komt Bedrocan opnieuw tegemoet aan internationale farmaceutische kwaliteits- en veiligheidseisen.

Het is de tweede keer dat een productielocatie van Bedrocan in lijn met de eisen van GMP voor active pharmaceutical ingredient is gebracht. Eerder dit jaar behaalde de producent van gestandaardiseerde medicinale cannabis al een GMP-certificaat voor de bestaande Nederlandse productielocatie. Daarmee was Bedrocan de eerste producent ter wereld waarbij het volledige productieproces – dus ook de cultivatie – voldoet aan eisen die internationaal aan de productie van farmaceutische grondstoffen en eindproducten worden gesteld.

Op 15 september 2017 is in de nieuwe productielocatie van Bedrocan de eerste batch gestandaardiseerde medicinale cannabis geoogst en overgedragen aan het Bureau voor Medicinale Cannabis. De nieuwe locatie heeft een vloeroppervlakte van tienduizend vierkante meter –waarvan op dit moment de helft in gebruik is – en is ingericht volgens de laatste stand der techniek. Met de aanzienlijke toename in productiecapaciteit komt Bedrocan tegemoet aan de groeiende vraag naar gestandaardiseerde medicinale cannabis van farmaceutische kwaliteit.

Sinds 2003 produceert Bedrocan medicinale cannabis voor het Nederlandse ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. In het kader van het programma voor medicinale cannabis van het ministerie, is gestandaardiseerde cannabis op recept van de arts verkrijgbaar in Nederlandse apotheken. Het ministerie exporteert de medicinale cannabis ook naar, onder andere, Australië, Italië, Duitsland, Finland, Canada en Tsjechië, evenals naar onderzoekers over de hele wereld.

Bedrocan nu beschikbaar in Australië

De gestandaardiseerde medicinale cannabis van Bedrocan®, dat sinds 2003 beschikbaar is op de Nederlandse markt, is nu ook beschikbaar voor patiënten in Australië. Het betreft dezelfde cannabis die gebruikt wordt in een Australische klinische studie naar palliatieve zorg bij kankerpatiënten. Australische apothekers kunnen via Novachem, een gespecialiseerd importeur en distributeur in Australië, cannabis flos en verdampers bestellen.

De producten van Bedrocan zijn veilig voor verdamping en inhalering via de longen. Ze zijn gegarandeerd vrij van pesticiden en zware metalen en er komen geen microben, schimmels en bacteriën in de cannabis voor. Dit is met name belangrijk voor mensen met een verzwakt immuunsysteem. De constante chemische samenstelling van het product stelt dokters in staat de werkzaamheid en dosering van het product beter te monitoren. Het vermindert daarnaast de kans op overdosering en bijwerkingen kunnen worden voorkomen.

Voor Australische zorgprofessionals is er een speciale brochure ontwikkeld met de naam Prescribing Bedrocan. Het bevat waardevolle informatie over dosering, veilig gebruik en mogelijke bijwerkingen bij het gebruik van medicinale cannabis.

Niet alle verdampers zijn hetzelfde

De meesten van ons hebben wel eens gehoord van vaporizers en vaak denken we dan direct aan ‘e-sigaretten’ of ‘penvaporizers’. Er zijn echter meer soorten vaporizers, of verdampers, verkrijgbaar.

In dit artikel staat het onderwerp van het toedienen van cannabisflos door middel van verdamping of inhalering via de longen centraal. Er wordt ingegaan op de verschillende aspecten van verdamping en het belang van het gebruik van een toedieningsapparaat van medische kwaliteit in combinatie met gestandaardiseerde cannabis van farmaceutische kwaliteit.

Cannabis van farmaceutische kwaliteit

Om van verdamping een echt effectieve methode te maken, moet het cannabisproduct dat gebruikt wordt van farmaceutische kwaliteit zijn. Volledig gestandaardiseerde cannabis staat garant voor een constante samenstelling, herhaalbare doseringen en de mogelijkheid voor patiënten en artsen om doseringen effectief aan te passen met behulp van titratie. Als cruciale factor voor het opbouwen van empirisch bewijs voor medicinale cannabis is het essentieel dat bevindingen uit meerdere klinische proeven en onderzoeken uit verschillende tijdsperioden met elkaar kunnen worden vergeleken. Dat betekent dat de exacte kwaliteit en dosering van de cannabis, gebruikt voor verschillende aandoeningen, bekend moet zijn.

Uiteraard is cannabis van farmaceutische kwaliteit vanuit het perspectief van veiligheid voor het algemene publiek en de patiënt vereist. Om ervoor in te kunnen staan dat de damp veilig via de longen geïnhaleerd kan worden, mag cannabis flos geen contaminanten bevatten, zoals microben, pesticiden en zware metalen.

Een efficiënte toedieningsmethode

De meest efficiënte toedieningsmethode is inhalering. Toediening via inhalering is een snelle manier om meetbare serumniveaus van cannabinoïden op te wekken.

“De meest efficiënte toedieningsmethode van cannabis is inhalering…met het gebruik van een medische verdamper worden de schadelijke effecten van roken op de luchtwegen voorkomen.”

In vergelijking met roken verlaagt een verdampend medisch hulpmiddel de concentraties van giftige stoffen zoals koolmonoxide, ammoniak en polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s). Eveneens in vergelijking met roken zijn hogere niveaus van THC en consistente, reproduceerbare THC-extractie en levering mogelijk. Omdat de damp snel wordt geabsorbeerd door de longen, kunnen patiënten hun dosering door middel van titratie effectief optimaliseren op basis van de ernst van symptomen, verdraagzaamheid en vermijding van bijwerkingen. Terwijl de snelle inwerkingtreding van de effecten van geïnhaleerde cannabinoïden titratie van doseringen eenvoudiger maakt, stellen gestandaardiseerde cannabisproducten patiënten in staat een exacte dosering toe te dienen.

In de praktijk richten patiënten zich in eerste instantie met hulp van hun arts op het vinden van een dosering die goed werkt voor hun specifieke situatie. Gemiddeld gebruiken Nederlandse patiënten slechts 0,7 gram cannabis flos per dag, verdeeld over meerdere doseringen.

Internationaal gezien is het roken van cannabis in de vorm van sigaretten (joints) vandaag de dag nog altijd de meest gebruikelijke manier van consumptie voor zowel medische als recreatieve gebruikers. De voordelen van verdampen ten opzichte van roken zijn duidelijk als het gaat om irritatie van en problemen met de luchtwegen als gevolg van roken. In de damp van cannabisflos zijn ook niet-THC bestanddelen, waaronder ontstekingsremmende terpenen die de longen beschermen tegen irritatie, aanwezig. Hiermee is verdampen de voor de hand liggende en gezondere keuze voor het innemen van de werkzame bestanddelen uit de cannabisplant.

Patiëntperspectieven en het bieden van opties

Het belang van verdamping wordt benadrukt in vragenlijsten over gebruik verstuurd aan patiënten. De meerderheid van de respondenten geeft ten aanzien van tevredenheid de voorkeur aan de inhaleringsmethode. Over het geheel genomen scoorden cannabisgerelateerde geneesmiddelen op basis van de hele plant hoger dan andere producten met geïsoleerde cannabinoïden.

Hoewel roken internationaal nog altijd een populaire toedieningsmethode is, is het tegelijkertijd ook duidelijk dat patiënten op zoek zijn naar alternatieven voor roken. Patiënten zijn op zoek naar betrouwbare, betaalbare en draagbare verdampers voor het toedienen van cannabisflos. Er zijn momenteel veel onderzoeken gaande naar het verbeteren van de technologie achter de verschillende toedieningsvormen. Een paar voorbeelden van belangrijke ontwikkelingen in medische verdampers die gebruik maken van gestandaardiseerde cannabis  zijn de Volcano® Medic vaporizer (Storz & Bickel), de Syqe® Inhaler (Syqe Medical), en de Bedromedic® vaporizer.  Voor al deze medische hulpmiddelen geldt dat er ten aanzien van kwaliteitstesten en klinische proeven gebruik is gemaakt van de gestandaardiseerde cannabis van Bedrocan.

vaporizer-bedrocan

Medische verdampers leveren gestandaardiseerde doseringen en benadrukken kwaliteitsborging, veiligheid en effectiviteit. Met al deze technische ontwikkelingen in de toedieningsmethoden zou het roken van cannabisflos al snel tot het verleden kunnen gaan behoren. Ondersteund met goed onderbouwd wetenschappelijk onderzoek zal medicinale cannabis een aanvaardbaar therapeutisch middel worden voor patiënten, voorschrijvende artsen en toezichthoudende instanties.

Secundaire blootstelling

Uitgeademde cannabisdamp bevat geen pyrolytische stoffen die verantwoordelijk zijn voor secundaire blootstelling. Het is echter nog niet exact bekend hoe uitgeademde damp zich door de lucht verspreid en of er significante niveaus van cannabinoïden aanwezig zijn in uitgeademde damp. Er is nog geen onderzoek uitgevoerd naar de verspreiding van dampwolken. Als gevolg hiervan is het nog niet bekend of passieve inname van cannabinoïden een beroepsrisico betekent voor professionals in de gezondheidszorg en andere zorgaanbieders. Hoewel het niet waarschijnlijk is dat de niveaus een gevaar opleveren voor de gezondheid en veiligheid, is het wel belangrijk dat hier in de nabije toekomst onderzoek naar wordt gedaan.

Verdamper

Inhalation

Toediening
Absorptie via de longen kan de totale dagelijkse inname verlagen.

Flos or granulate

Doseertype
Cannabisflos en granulaat. Een damp van cannabinoïden en terpenoïden.

Onset Fast

Effect
Uiterst efficiënt en snel werkend. Tussen 2-10 minuten.

Duration

Duur
Tussen 2-4 uur.

LUMC start klinisch onderzoek naar fibromyalgie en cannabis

Kan cannabis gebruikt worden voor de behandeling van fibromyalgiesymptomen die niet goed in de hand kunnen worden gehouden met standaard therapieën?

Dit jaar gaan er een aantal dubbelblinde, placebogecontroleerde klinische onderzoeken met gestandaardiseerde medicinale cannabis van farmaceutische kwaliteit van start. Het eerste van deze onderzoeken zal worden uitgevoerd in Leiden alwaar prof. dr. Albert Dahan van de afdeling Anesthesiologie van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) leiding zal geven aan een onderzoek naar de effecten van geïnhaleerde medicinale cannabis op symptomen van fibromyalgie.

Fibromyalgie is een aandoening die gekenmerkt wordt door chronische pijn in spieren en bindweefsel, en gevoeligheid bij aanraken. Deze symptomen gaan vaak gepaard met vermoeidheid, slaapstoornissen en veranderingen op emotioneel vlak. Naar schatting heeft 3 tot 5 procent van de bevolking last van deze aandoening. De meerderheid (80 tot 90%) van de patiënten, waarbij deze aandoening wordt geconstateerd, zijn om onbekende redenen vrouw.

Veelgebruikte farmacologische behandelingen van fibromyalgie zijn het op het centrale zenuwstelsel werkende pregabaline (Lyrica®) en de selectieve serotonine- en noradrenalineheropnameremmer duloxetine (Cymbalta®), die beiden in meerdere landen door toezichthouders zijn goedgekeurd voor de behandeling van deze aandoening. Hoewel klinische onderzoeken hebben aangetoond dat deze geneesmiddelen effectief en veilig zijn, reageren niet alle patiënten op deze behandeling. Bovendien heeft een aantal patiënten last gehad van een verscheidenheid aan bijwerkingen, zoals duizeligheid, slaperigheid of emotionele veranderingen die kunnen leiden tot depressies of, in ernstige gevallen, tot zelfmoordneigingen.

Cannabis als alternatieve behandeling

Onderzoek heeft aangetoond dat cannabinoïden – de werkzame stoffen in de cannabisplant – een voordelige uitwerking kunnen hebben op symptomen van fibromyalgie door pijn te verlichten en de kwaliteit van het slapen te verhogen. Hoewel cannabis nog niet erkend wordt als goedgekeurd geneesmiddel voor deze medische aandoening, is uit verschillende vragenlijsten naar voren gekomen dat fibromyalgiepatiënten zelf al wel gebruik maken van cannabis. Een aantal patiënten heeft zelfs al laten optekenen dat cannabis minder bijwerkingen heeft dan de beschikbare traditionele behandelingen en, nog belangrijker, effectief is.

Klinisch onderzoek

Bedrocan International – licentiegever voor de productie van gestandaardiseerde medicinale cannabis van farmaceutische kwaliteit – voorziet dat cannabis gebruikt kunnen worden voor de behandeling van fibromyalgiesymptomen die niet goed in de hand kunnen worden gehouden met een standaard therapie. Om deze reden voert het LUMC een onderzoek uit waarin bekeken wordt hoe de symptomen van fibromyalgie reageren op de twee belangrijke cannabinoïden (de actieve farmaceutische ingrediënten) van de cannabisplant: delta-9-tetrahydrocannabinol (THC) en cannabidiol (CBD). In het kader van het onderzoek krijgt een groep patiënten deze twee stoffen toegediend in de vorm van verdampte cannabisflos. De drie verschillende, onderzochte medicinale producten zijn Bedrocan®, Bediol® en Bedrolite®. Dit zijn gestandaardiseerde variëteiten van medicinale cannabis die legaal verkrijgbaar zijn in Nederland. Tijdens het onderzoek ondergaan de patiënten verschillende alom erkende metingen en tests om informatie te krijgen over de effectiviteit van het middel in het bestrijden van zowel de fysieke als de cognitieve en affectieve symptomen van fibromyalgie. Er wordt op gehoopt dat de verkregen informatie een stap voorwaarts zal betekenen voor gestandaardiseerde medicinale cannabis als mogelijke alternatieve behandeling van fibromyalgie, met name voor patiënten die niet, of onvoldoende, reageren op bestaande behandelmethoden.

page 1 of 2
Contact Us

We're not around right now. But you can send us an email and we'll get back to you, asap.

Not readable? Change text.

Type hier het zoekwoord en druk op enter