Artsen aan het woord – Dr Jürgen Fleisch deelt zijn inzichten…

Inzichten van ervaren zorgprofessionals die cannabinoïden voorschrijven.

Naast reguliere medicatie kan ook medicinale cannabis worden voorgeschreven. Maar op welke wijze moeten dergelijke producten worden voorgeschreven? ‘Artsen aan het woord’ is een serie gesprekken met artsen die ervaring hebben met het voorschrijven van cannabinoïden, de werkzame bestanddelen van cannabis. Dit artikel biedt waardevolle achtergrondinformatie met aandacht voor patiëntveiligheid. Bovendien ontkracht het een aantal mythen.

Na zijn opleiding tot anesthesioloog in Duitsland, besloot Dr Fleisch zijn kennis te verdiepen via een fellowship in de pijngeneeskunde (Portland, Oregon).

Momenteel is hij als specialist op het gebied van anesthesiologie en pijnbestrijding werkzaam bij het Leids Universitair Medisch Centrum in Nederland.

In die hoedanigheid heeft hij de afgelopen jaren nauw samengewerkt met de afdeling Oncologie en regelmatig patiënten behandeld met pijn bij kanker.

Dr Jürgen Fleisch

Wat adviseert u artsen die met voorschrijven beginnen?

Ik zou zorgprofessionals die net beginnen met het voorschrijven van cannabinoïden willen adviseren het eerst te beperken tot specifieke indicaties waarvoor een gedegen bewijs van positieve uitwerking is, bijv. multiple sclerosis, patiënten met centrale neuropathische pijn of kankerpatiënten. Op deze manier kunnen we ervaring opdoen met de effecten van deze medicatie binnen een specifieke groep patiënten.

Recreatieve gebruikers van cannabis zijn naar mijn overtuiging geen goede categorie om mee te starten. Zij kunnen aanzienlijke druk op een zorgprofessional uitoefenen om het product ondanks vage indicaties toch voorgeschreven te krijgen.

Ervaringen in het voorschrijven

Hoe lang schrijft u al cannabinoïdemedicatie voor?

Vanaf het moment dat ik hier in Nederland aan de slag ben gegaan, nu tien jaar geleden, schrijf ik al cannabinoïden voor. Voornamelijk aan kankerpatiënten.

Kunt u een beschrijving geven van een doorsneepatiënt die u producten met cannabinoïden zou voorschrijven?

Er zijn twee soorten patiënten waarmee ik met cannabinoïde therapie zou beginnen. Dat zijn patiënten met:

  • kanker in een vergevorderd stadium die verminderde eetlust ervaren, mogelijk gecombineerd met misselijkheid en overgeven. Deze patiënten hebben meestal al vele andere geneesmiddelen geprobeerd.
  • centrale neuropathische pijn (nadat reguliere geneesmiddelen niet blijken aan te slaan).

Voorschrijven van cannabinoïdemedicatie

In welk opzicht verschilt het voorschrijven van cannabinoïdemedicatie met het voorschrijven van andere geneesmiddelen?

Het verschilt eigenlijk helemaal niet zoveel van andere geneesmiddelen. Alleen hebben veel patiënten vooraf al een mening gevormd over cannabis [en cannabinoïdeproducten]. Voor sommigen heeft het een negatieve lading en wordt het geassocieerd met misbruik.

Wat zijn de belangrijkste voordelen van cannabinoïden als therapeutisch product?

Binnen mijn vakgebied van de pijngeneeskunde zijn er drie grote voordelen van cannabinoïdemedicatie ten opzichte van andere geneesmiddelen:

  • de pijnstillende effecten op neuropathische pijnsyndromen en, afhankelijk van het soort geneesmiddel, braakverminderende en eetlustopwekkende effecten. Dit is met name belangrijk voor kankerpatiënten met pijn.
  • het vermijden van orgaanbeschadigende bijwerkingen bij volwassen patiënten, die gerelateerd zijn aan het gebruik van NSAID’s (pijnstillers met een ontstekingsremmende werking).
  • het kalmerende effect van een aantal cannabissoorten, die sommige patiënten als uiterst plezierig ervaren.

Hoe zou een arts het middel het beste kunnen voorschrijven?

Voor patiënten die nog geen ervaring hebben met het gebruik van cannabinoïde producten zouden de mogelijke psychologische bijwerkingen zwaar kunnen wegen. Om psychologische bijwerkingen te voorkomen, raden wij patiënten aan te beginnen met lage doseringen en het geneesmiddel toe te dienen in een stille en ontspannen omgeving.

Het is onze ervaring dat het voorschrijven van cannabis als inhalatiemiddel toegediend via een verdamper gunstig kan werken, omdat het sneller pijnstillende effecten sorteert en een betrouwbaar absorptieprofiel biedt.

Zijn er nog speciale kwesties waar u rekening mee houdt bij het voorschrijven van cannabis?

Bij cannabis moet de voorschrijvende zorgprofessional zich realiseren dat de normen in veel landen verschillen ten opzichte van ‘reguliere’ geneesmiddelen: ten aanzien van kwaliteitscontrole van de actieve bestanddelen en toxicologische contaminatie.

Als er gebruik wordt gemaakt van cannabis geproduceerd door onder toezicht staande producenten kunnen patiënten erop vertrouwen dat er geen sprake is van biologische of toxicologische contaminatie.

Wat is cannabinoïdemedicatie?

Medicinale cannabis, in de volksmond mediwiet genoemd, is uitsluitend bedoeld voor gebruik als medicijn. Daarom spreken we over medicinale cannabis. Het is van farmaceutische kwaliteit en wordt ingezet bij behandeling of verlichten van ziekten. De term gaat al weer enige jaren mee. Inmiddels is er veel verbeterd op het gebied van kweek, kwaliteit en controle. De regelgeving in diverse landen schrijft al jaren standaardisatie voor, waarbij het plantaardige product bij elke oogst dezelfde inhoudsstoffen moet hebben (bijv. Bedrocan®, Bediol®, Bedrobinol® etc.). Ook zijn er inmiddels veiligere toedieningsvormen (sublinguaal, oraal en verdamping) als alternatief voor het roken van de aloude joint.
Het huidige model, waarbij het product wordt voorgeschreven door onafhankelijke artsen, maakt een betere communicatie over gevaren en voordelen richting patiënten mogelijk en biedt de veiligheid van toezicht door een zorgprofessional. De inzet van gestandaardiseerde producten en klinisch onderzoek betekent ook dat plantaardige producten een stap dichter bij een volledige medische registratie komen. Onder dergelijke omstandigheden lijkt het gebruik van de term ‘medicinale cannabis’ achterhaald.

In dit artikel staan we stil bij het therapeutisch gebruik van cannabinoïden. We hebben het dan over de groep medicijnen die cannabinoïden (bijv. THC en CBD) en andere door de cannabisplant afgegeven chemische verbindingen (bijv. terpenen) bevatten en voor therapeutische doeleinden worden ingezet bij mensen. De verandering in terminologie van ‘medicinale cannabis’ naar ‘cannabinoïdemedicatie’ is een weerspiegeling van onze kennis over en ons inzicht in het endocannabinoïde systeem, cannabinoïdereceptoren, endogene (menselijke) cannabinoïden en exogene (plantaardige) cannabinoïden.

Voor meer informatie kunt u het boekje Maak kennis met Medicinale Cannabis van dr. Arno Hazekamp downloaden.

Voornaam *

Achternaam *

E-mail *

Organisatie

Land

Beroep

Nieuwsbrief *

* verplicht

Als er gebruik wordt gemaakt van cannabis, geproduceerd door onder toezicht staande producenten, kunnen patiënten erop vertrouwen dat er geen sprake is van biologische of toxicologische contaminatie.

In Nederland wordt medicinale cannabis onder strikte kwaliteitseisen geproduceerd door het door de overheid geselecteerde  bedrijf Bedrocan.

Toediening door middel van verdamping

Wat zijn, naast het elimineren van de negatieve effecten van roken, de voordelen van toediening door middel van verdamping?

Bij verdamping wordt de cannabis tot een specifieke temperatuur verhit zonder te verbranden. Cannabinoïden en terpenen worden afgegeven via een damp die rechtstreeks wordt geïnhaleerd.

Er zijn drie grote voordelen van toediening door middel van verdamping:

  • het maakt een exacte dosering mogelijk,
  • het sorteert snel effect, en
  • het omzeilt de nadelen van roken (d.w.z. geen teer, ammoniak, koolmonoxide).

Wat zeggen patiënten over het toedienen van cannabis door middel van verdamping?

Het verdampen van cannabis heeft de voorkeur van de meeste patiënten, helemaal in vergelijking met toediening via de mond. Dit komt met name door het snelle effect dat bereikt kan worden met inhalatie.

Een aantal jaren werden de benodigde verdampers vergoed door de Nederlandse zorgverzekeraars en was er voor de patiënten geen sprake van een financiële drempel.

Rekening houden met patiënten

Hoe brengt u tijdens een eerste consult het gesprek op het onderwerp van de cannabinoïdemedicatie?

Er zijn twee soorten gesprekken als het gaat over het gebruik van cannabinoïden:

De oudere, ten aanzien van cannabis onwetende patiënt:

Een wat oudere kankerpatiënt zal waarschijnlijk aarzelend reageren op het gebruik van cannabis als geneesmiddel. Dit heeft vermoedelijk te maken met vooroordelen over cannabis als product voor ‘recreatief’ gebruik. Bij deze patiënten bespreek ik het gebruik van deze geneesmiddelen maar zelden tijdens het eerste consult. Als de patiënt in aanmerking komt en andere behandelingen niet voldoende pijnverlichting hebben geboden, dan wijs ik op cannabinoïdemedicatie als mogelijke optie. Op deze manier heeft de patiënt en zijn/haar familie tot de volgende afspraak de tijd om na te denken over deze behandelingsvorm.

De ervaren patiënt:

Er is een groep patiënten met ruime ervaring met het recreatief gebruik van cannabis. Zij kunnen een cannabinoïdemedicatie proactief opvoeren als mogelijke aanvulling op hun pijntherapie. Deze patiënten leggen de nadruk op de ineffectiviteit of bijwerkingen van andere behandelingen en kunnen zorgprofessionals de kant van het voorschrijven van een cannabisproduct opduwen. Bij deze patiënten moet het onderwerp volledig worden doorgesproken tijdens een eerste consult. De belangrijkste vraag die tijdens het consult beantwoord moet worden, is of ze überhaupt wel in aanmerking komen voor cannabinoïde producten.

Bent u er bekend mee dat sommige patiënten een bepaalde wisselwerking ervaren tussen cannabinoïdemedicatie en andere geneesmiddelen?

Jazeker, wij komen wel patiënten tegen die cannabinoïden naast andere CNS depressiva (bijv. opioïden) gebruiken en een wisselwerking tussen de geneesmiddelen ervaren.

De kalmerende effecten kunnen nadrukkelijker worden ervaren, met name onder de oudere bevolkingsgroep. Bovendien is het mogelijk dat er ernstige sufheid en hallucinaties worden opgeroepen.

Naast op elkaar reagerende geneesmiddelen, wordt het roken van cannabis ook in verband gebracht met een verhoogd risico op een hartinfarct of een beroerte. Cannabis als trigger van een hartinfarct is plausibel gezien de cardiostimulerende effecten die ischemie kunnen veroorzaken bij mensen die daarvoor vatbaar zijn. Carboxyhemoglobine als gevolg van het roken van cannabis kan ook bijdragen aan ischemie. Roken wordt nooit aanbevolen.

Merkt u wel eens dat patiënten verkeerd gebruik of misbruik van cannabinoïden proberen te verbergen? Hoe bepaalt u binnen uw praktijk of hiervan sprake is?

In de periode dat de Nederlandse zorgverzekeraars het gebruik van medicinale cannabis nog ruimhartig vergoedden, hadden we regelmatig gesprekken met patiënten die het best omschreven konden worden als ‘recreatieve gebruikers’.

Patiënten binnen deze groep gebruikten al grote hoeveelheden cannabis en wilden nu medicinale cannabis verstrekt krijgen op basis van nogal vage indicaties. Sommigen zagen het als een goedkope manier om aan een ‘recreatieve drug’ te komen die ze toch al gebruikten.

Hoe gaat u er in uw praktijk mee om als patiënten het verkeerd gebruik of misbruik proberen te verbergen?

Deze groep patiënten kan een behoorlijke uitdaging vormen. Ze kunnen de druk op zorgprofessionals opvoeren om cannabinoïden voor te schrijven als enige methode om hun pijn te verlichten. Als we dan termen als verkeerd gebruik en misbruik hanteren, kan dat heftige reacties oproepen.

Zorgprofessionals moeten coherent zijn en cannabinoïden alleen voorschrijven voor indicaties waarvoor de positieve effecten bewezen zijn (bijv. pijnstiller voor neuropathische pijn, het opwekken van eetlust, enz.). Zodra verkeerd gebruik of misbruik aan het licht komt, moet dat in alle openheid aan de orde worden gesteld.

Bedrocan zoekt patiënten voor testpanel

Bedrocan wil in contact komen met patiënten die medicinale cannabis als medicijn gebruiken. De Nederlandse producent van medicinale cannabis wil namelijk een nieuw ontwikkelde verdamper door patiënten laten testen. De verdamper zal in 2018 onder de naam Bedromedic® op de Europese markt worden gebracht.

Bedrocan is op zoek naar patiënten die medicinale cannabis van Bedrocan gebruiken. Deze moet voorgeschreven zijn door hun huisarts of specialist. Belangrijk is dat de deelnemer minimaal een half jaar ervaring heeft met het gebruik van cannabis als medicijn. Ervaring met het gebruik van verdampers is niet noodzakelijk.

Aan dit onderzoek kunnen minimaal 20 patiënten met uiteenlopende aandoeningen meedoen. De leeftijdsopbouw is variabel, maar de deelnemer dient in ieder geval 18 jaar of ouder te zijn.

Deelnemers krijgen de Bedromedic®-verdamper thuisgestuurd en kunnen deze in hun privé-omgeving uitproberen. Daarna dient een uitgebreide online vragenlijst te worden ingevuld.

Kijk voor meer informatie op www.bedrocan.com/bedromedic.

Bedrocan presenteert nieuwe bedrijfsfilm

‘Bedrocan’ – als merk- en bedrijfsnaam – is al decennia een begrip als het gaat om ontwikkeling en productie van gestandaardiseerde medicinale cannabis van farmaceutische capaciteit. Met in het achterhoofd de wetenschap dat énkele beelden meer zeggen dan vele woorden is een korte film gemaakt waarin de unieke combinatie van kweek, oogst en productie (volgens good manufacturing practice) en research & development is samengevat. Zodat in drie minuten en eenendertig seconden duidelijk wordt wat we bedoelen met ‘beyond pioneering’.

 

 

Bedrocan - beyond pioneering

Nieuwe Nederlandse productielocatie ook GMP gecertificeerd

Met ingang van 11 november 2017 produceert ook de nieuwste Nederlandse productiefaciliteit van Bedrocan officieel volgens good manufacturing practice (GMP). Daarmee komt Bedrocan opnieuw tegemoet aan internationale farmaceutische kwaliteits- en veiligheidseisen.

Het is de tweede keer dat een productielocatie van Bedrocan in lijn met de eisen van GMP voor active pharmaceutical ingredient is gebracht. Eerder dit jaar behaalde de producent van gestandaardiseerde medicinale cannabis al een GMP-certificaat voor de bestaande Nederlandse productielocatie. Daarmee was Bedrocan de eerste producent ter wereld waarbij het volledige productieproces – dus ook de cultivatie – voldoet aan eisen die internationaal aan de productie van farmaceutische grondstoffen en eindproducten worden gesteld.

Op 15 september 2017 is in de nieuwe productielocatie van Bedrocan de eerste batch gestandaardiseerde medicinale cannabis geoogst en overgedragen aan het Bureau voor Medicinale Cannabis. De nieuwe locatie heeft een vloeroppervlakte van tienduizend vierkante meter –waarvan op dit moment de helft in gebruik is – en is ingericht volgens de laatste stand der techniek. Met de aanzienlijke toename in productiecapaciteit komt Bedrocan tegemoet aan de groeiende vraag naar gestandaardiseerde medicinale cannabis van farmaceutische kwaliteit.

Sinds 2003 produceert Bedrocan medicinale cannabis voor het Nederlandse ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. In het kader van het programma voor medicinale cannabis van het ministerie, is gestandaardiseerde cannabis op recept van de arts verkrijgbaar in Nederlandse apotheken. Het ministerie exporteert de medicinale cannabis ook naar, onder andere, Australië, Italië, Duitsland, Finland, Canada en Tsjechië, evenals naar onderzoekers over de hele wereld.

Bedrocan nu beschikbaar in Australië

De gestandaardiseerde medicinale cannabis van Bedrocan®, dat sinds 2003 beschikbaar is op de Nederlandse markt, is nu ook beschikbaar voor patiënten in Australië. Het betreft dezelfde cannabis die gebruikt wordt in een Australische klinische studie naar palliatieve zorg bij kankerpatiënten. Australische apothekers kunnen via Novachem, een gespecialiseerd importeur en distributeur in Australië, cannabis flos en verdampers bestellen.

De producten van Bedrocan zijn veilig voor verdamping en inhalering via de longen. Ze zijn gegarandeerd vrij van pesticiden en zware metalen en er komen geen microben, schimmels en bacteriën in de cannabis voor. Dit is met name belangrijk voor mensen met een verzwakt immuunsysteem. De constante chemische samenstelling van het product stelt dokters in staat de werkzaamheid en dosering van het product beter te monitoren. Het vermindert daarnaast de kans op overdosering en bijwerkingen kunnen worden voorkomen.

Voor Australische zorgprofessionals is er een speciale brochure ontwikkeld met de naam Prescribing Bedrocan. Het bevat waardevolle informatie over dosering, veilig gebruik en mogelijke bijwerkingen bij het gebruik van medicinale cannabis.

Niet alle verdampers zijn hetzelfde

De meesten van ons hebben wel eens gehoord van vaporizers en vaak denken we dan direct aan ‘e-sigaretten’ of ‘penvaporizers’. Er zijn echter meer soorten vaporizers, of verdampers, verkrijgbaar.

In dit artikel staat het onderwerp van het toedienen van cannabisflos door middel van verdamping of inhalering via de longen centraal. Er wordt ingegaan op de verschillende aspecten van verdamping en het belang van het gebruik van een toedieningsapparaat van medische kwaliteit in combinatie met gestandaardiseerde cannabis van farmaceutische kwaliteit.

Cannabis van farmaceutische kwaliteit

Om van verdamping een echt effectieve methode te maken, moet het cannabisproduct dat gebruikt wordt van farmaceutische kwaliteit zijn. Volledig gestandaardiseerde cannabis staat garant voor een constante samenstelling, herhaalbare doseringen en de mogelijkheid voor patiënten en artsen om doseringen effectief aan te passen met behulp van titratie. Als cruciale factor voor het opbouwen van empirisch bewijs voor medicinale cannabis is het essentieel dat bevindingen uit meerdere klinische proeven en onderzoeken uit verschillende tijdsperioden met elkaar kunnen worden vergeleken. Dat betekent dat de exacte kwaliteit en dosering van de cannabis, gebruikt voor verschillende aandoeningen, bekend moet zijn.

Uiteraard is cannabis van farmaceutische kwaliteit vanuit het perspectief van veiligheid voor het algemene publiek en de patiënt vereist. Om ervoor in te kunnen staan dat de damp veilig via de longen geïnhaleerd kan worden, mag cannabis flos geen contaminanten bevatten, zoals microben, pesticiden en zware metalen.

Een efficiënte toedieningsmethode

De meest efficiënte toedieningsmethode is inhalering. Toediening via inhalering is een snelle manier om meetbare serumniveaus van cannabinoïden op te wekken.

“De meest efficiënte toedieningsmethode van cannabis is inhalering…met het gebruik van een medische verdamper worden de schadelijke effecten van roken op de luchtwegen voorkomen.”

In vergelijking met roken verlaagt een verdampend medisch hulpmiddel de concentraties van giftige stoffen zoals koolmonoxide, ammoniak en polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s). Eveneens in vergelijking met roken zijn hogere niveaus van THC en consistente, reproduceerbare THC-extractie en levering mogelijk. Omdat de damp snel wordt geabsorbeerd door de longen, kunnen patiënten hun dosering door middel van titratie effectief optimaliseren op basis van de ernst van symptomen, verdraagzaamheid en vermijding van bijwerkingen. Terwijl de snelle inwerkingtreding van de effecten van geïnhaleerde cannabinoïden titratie van doseringen eenvoudiger maakt, stellen gestandaardiseerde cannabisproducten patiënten in staat een exacte dosering toe te dienen.

In de praktijk richten patiënten zich in eerste instantie met hulp van hun arts op het vinden van een dosering die goed werkt voor hun specifieke situatie. Gemiddeld gebruiken Nederlandse patiënten slechts 0,7 gram cannabis flos per dag, verdeeld over meerdere doseringen.

Internationaal gezien is het roken van cannabis in de vorm van sigaretten (joints) vandaag de dag nog altijd de meest gebruikelijke manier van consumptie voor zowel medische als recreatieve gebruikers. De voordelen van verdampen ten opzichte van roken zijn duidelijk als het gaat om irritatie van en problemen met de luchtwegen als gevolg van roken. In de damp van cannabisflos zijn ook niet-THC bestanddelen, waaronder ontstekingsremmende terpenen die de longen beschermen tegen irritatie, aanwezig. Hiermee is verdampen de voor de hand liggende en gezondere keuze voor het innemen van de werkzame bestanddelen uit de cannabisplant.

Patiëntperspectieven en het bieden van opties

Het belang van verdamping wordt benadrukt in vragenlijsten over gebruik verstuurd aan patiënten. De meerderheid van de respondenten geeft ten aanzien van tevredenheid de voorkeur aan de inhaleringsmethode. Over het geheel genomen scoorden cannabisgerelateerde geneesmiddelen op basis van de hele plant hoger dan andere producten met geïsoleerde cannabinoïden.

Hoewel roken internationaal nog altijd een populaire toedieningsmethode is, is het tegelijkertijd ook duidelijk dat patiënten op zoek zijn naar alternatieven voor roken. Patiënten zijn op zoek naar betrouwbare, betaalbare en draagbare verdampers voor het toedienen van cannabisflos. Er zijn momenteel veel onderzoeken gaande naar het verbeteren van de technologie achter de verschillende toedieningsvormen. Een paar voorbeelden van belangrijke ontwikkelingen in medische verdampers die gebruik maken van gestandaardiseerde cannabis  zijn de Volcano® Medic vaporizer (Storz & Bickel), de Syqe® Inhaler (Syqe Medical), en de Bedromedic® vaporizer.  Voor al deze medische hulpmiddelen geldt dat er ten aanzien van kwaliteitstesten en klinische proeven gebruik is gemaakt van de gestandaardiseerde cannabis van Bedrocan.

vaporizer-bedrocan

Medische verdampers leveren gestandaardiseerde doseringen en benadrukken kwaliteitsborging, veiligheid en effectiviteit. Met al deze technische ontwikkelingen in de toedieningsmethoden zou het roken van cannabisflos al snel tot het verleden kunnen gaan behoren. Ondersteund met goed onderbouwd wetenschappelijk onderzoek zal medicinale cannabis een aanvaardbaar therapeutisch middel worden voor patiënten, voorschrijvende artsen en toezichthoudende instanties.

Secundaire blootstelling

Uitgeademde cannabisdamp bevat geen pyrolytische stoffen die verantwoordelijk zijn voor secundaire blootstelling. Het is echter nog niet exact bekend hoe uitgeademde damp zich door de lucht verspreid en of er significante niveaus van cannabinoïden aanwezig zijn in uitgeademde damp. Er is nog geen onderzoek uitgevoerd naar de verspreiding van dampwolken. Als gevolg hiervan is het nog niet bekend of passieve inname van cannabinoïden een beroepsrisico betekent voor professionals in de gezondheidszorg en andere zorgaanbieders. Hoewel het niet waarschijnlijk is dat de niveaus een gevaar opleveren voor de gezondheid en veiligheid, is het wel belangrijk dat hier in de nabije toekomst onderzoek naar wordt gedaan.

Verdamper

Inhalation

Toediening
Absorptie via de longen kan de totale dagelijkse inname verlagen.

Flos or granulate

Doseertype
Cannabisflos en granulaat. Een damp van cannabinoïden en terpenoïden.

Onset Fast

Effect
Uiterst efficiënt en snel werkend. Tussen 2-10 minuten.

Duration

Duur
Tussen 2-4 uur.

LUMC start klinisch onderzoek naar fibromyalgie en cannabis

Kan cannabis gebruikt worden voor de behandeling van fibromyalgiesymptomen die niet goed in de hand kunnen worden gehouden met standaard therapieën?

Dit jaar gaan er een aantal dubbelblinde, placebogecontroleerde klinische onderzoeken met gestandaardiseerde medicinale cannabis van farmaceutische kwaliteit van start. Het eerste van deze onderzoeken zal worden uitgevoerd in Leiden alwaar prof. dr. Albert Dahan van de afdeling Anesthesiologie van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) leiding zal geven aan een onderzoek naar de effecten van geïnhaleerde medicinale cannabis op symptomen van fibromyalgie.

Fibromyalgie is een aandoening die gekenmerkt wordt door chronische pijn in spieren en bindweefsel, en gevoeligheid bij aanraken. Deze symptomen gaan vaak gepaard met vermoeidheid, slaapstoornissen en veranderingen op emotioneel vlak. Naar schatting heeft 3 tot 5 procent van de bevolking last van deze aandoening. De meerderheid (80 tot 90%) van de patiënten, waarbij deze aandoening wordt geconstateerd, zijn om onbekende redenen vrouw.

Veelgebruikte farmacologische behandelingen van fibromyalgie zijn het op het centrale zenuwstelsel werkende pregabaline (Lyrica®) en de selectieve serotonine- en noradrenalineheropnameremmer duloxetine (Cymbalta®), die beiden in meerdere landen door toezichthouders zijn goedgekeurd voor de behandeling van deze aandoening. Hoewel klinische onderzoeken hebben aangetoond dat deze geneesmiddelen effectief en veilig zijn, reageren niet alle patiënten op deze behandeling. Bovendien heeft een aantal patiënten last gehad van een verscheidenheid aan bijwerkingen, zoals duizeligheid, slaperigheid of emotionele veranderingen die kunnen leiden tot depressies of, in ernstige gevallen, tot zelfmoordneigingen.

Cannabis als alternatieve behandeling

Onderzoek heeft aangetoond dat cannabinoïden – de werkzame stoffen in de cannabisplant – een voordelige uitwerking kunnen hebben op symptomen van fibromyalgie door pijn te verlichten en de kwaliteit van het slapen te verhogen. Hoewel cannabis nog niet erkend wordt als goedgekeurd geneesmiddel voor deze medische aandoening, is uit verschillende vragenlijsten naar voren gekomen dat fibromyalgiepatiënten zelf al wel gebruik maken van cannabis. Een aantal patiënten heeft zelfs al laten optekenen dat cannabis minder bijwerkingen heeft dan de beschikbare traditionele behandelingen en, nog belangrijker, effectief is.

Klinisch onderzoek

Bedrocan International – licentiegever voor de productie van gestandaardiseerde medicinale cannabis van farmaceutische kwaliteit – voorziet dat cannabis gebruikt kunnen worden voor de behandeling van fibromyalgiesymptomen die niet goed in de hand kunnen worden gehouden met een standaard therapie. Om deze reden voert het LUMC een onderzoek uit waarin bekeken wordt hoe de symptomen van fibromyalgie reageren op de twee belangrijke cannabinoïden (de actieve farmaceutische ingrediënten) van de cannabisplant: delta-9-tetrahydrocannabinol (THC) en cannabidiol (CBD). In het kader van het onderzoek krijgt een groep patiënten deze twee stoffen toegediend in de vorm van verdampte cannabisflos. De drie verschillende, onderzochte medicinale producten zijn Bedrocan®, Bediol® en Bedrolite®. Dit zijn gestandaardiseerde variëteiten van medicinale cannabis die legaal verkrijgbaar zijn in Nederland. Tijdens het onderzoek ondergaan de patiënten verschillende alom erkende metingen en tests om informatie te krijgen over de effectiviteit van het middel in het bestrijden van zowel de fysieke als de cognitieve en affectieve symptomen van fibromyalgie. Er wordt op gehoopt dat de verkregen informatie een stap voorwaarts zal betekenen voor gestandaardiseerde medicinale cannabis als mogelijke alternatieve behandeling van fibromyalgie, met name voor patiënten die niet, of onvoldoende, reageren op bestaande behandelmethoden.

Bedrocan eerste GMP-producent ter wereld

Na een uitvoerige inspectie door de Nederlandse Inspectie voor de Gezondheidszorg is Bedrocan uit Nederland de eerste producent van medicinale cannabis ter wereld die voldoet aan de eisen van de good manufacturing practice (GMP) standaarden van het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA). Dit is de eerste keer dat een producent van medicinale cannabis een dergelijke hoge mate van naleving weet te bereiken. De productiefaciliteiten van Bedrocan in Canada en de Tsjechische Republiek zullen naar verwachting uiterlijk volgend jaar aan de standaard voldoen.

GMP is de hoogste standaard waaraan een producent van geneesmiddelen ten aanzien van zijn productieproces moet voldoen. De GMP-status van Bedrocan is een garantie voor de hoogste kwaliteit op het gebied van het kweek- en verpakkingsproces.

Tjalling Erkelens, bestuursvoorzitter van Bedrocan International: “Dit is een belangrijke erkenning. We hebben er altijd naar gestreefd aan de hoogste farmaceutische standaarden te voldoen. Onze manier van werken wordt nu officieel door de autoriteiten erkend.”

Bedrocan produceert al sinds 2003 gestandaardiseerde medicinale cannabis als actief farmaceutisch ingrediënt (API). Het is het enige bedrijf ter wereld dat in staat is medicinale cannabis flos (de hele, gedroogde bloem) te produceren met een constant gehalte aan cannabinoïden en terpenen.

De in Nederland geproduceerde medicinale cannabis van Bedrocan wordt geleverd aan patiënten en onderzoekers in Nederland, Duitsland, Finland, Israël, Italië, Macedonië en Polen. In Australië wordt het product gebruikt in het eerste Australische klinisch onderzoek naar het verdampen van cannabis.

Perry Davidson, CEO en oprichter van Syqe Medical in Israël, een bedrijf dat voor haar voorgedoseerde verdamper gebruik maakt van medicinale cannabis van Bedrocan, zegt: “Syqe Medical heeft de eerste verdamper ontwikkeld die in staat is medicinale cannabis aan te bieden op het precisieniveau van traditionele geneesmiddelen. Cruciaal hierbij is het gestandaardiseerde product en de ongeëvenaarde kwaliteit van Bedrocan. Daardoor kunnen wij farmaceutische kwaliteit bieden. Het door Bedrocan behaalde GMP-certificaat betekent een grote stap voorwaarts voor medicinale cannabis en de acceptatie ervan als reguliere behandelingsmethode door de medische wereld.”

In Canada en de Tsjechische Republiek zijn de unieke productiemethoden van Bedrocan in licentie gegeven aan exclusieve partners.

Cannabis van Bedrocan gebruikt in Australisch klinische studie

Tijdens een Australisch klinische studie onder kankerpatiënten die palliatieve zorg krijgen, zal er voor het eerst gebruik worden gemaakt van de cannabis van Bedrocan inclusief placebomateriaal. In het dubbelblind gerandomiseerde gecontroleerde onderzoek onder leiding van Professor Meera Agar wordt onderzocht of verdampte medicinale cannabis in staat is de eetlust te stimuleren en de kwaliteit van het leven te verbeteren. Bij mensen met kanker zijn de mechanismen die eetlust opwekken vaak verstoord. Hun kwaliteit van leven neemt af als gevolg van vermoeidheid, neerslachtige stemmingen, misselijkheid en slapeloosheid – allemaal aspecten die cruciaal zijn voor de gezondheid en het welzijn.

De onderzoekers zijn momenteel op zoek naar geschikte patiënten. Aan het onderzoek, dat wordt uitgevoerd in St Vincent’s Sacred Heart Health Service in Sydney en het Calvary Mater Hospital in Newcastle, nemen ongeveer 30 volwassen patiënten met een vergevorderd stadium van kanker deel. De resultaten kunnen aanleiding geven voor een nader onderzoek waaraan tot maximaal 250 patiënten kunnen meedoen afkomstig uit grootstedelijke en regionale ziekenhuizen binnen de staat.

De Minister voor Medisch Onderzoek van de staat Nieuw-Zuid-Wales, mevrouw Pru Goward, ondersteunt het onderzoek als onderdeel van een subsidieprogramma van de deelstaatregering waarin $ 21 miljoen is vrijgemaakt voor klinisch onderzoek en hervorming van medicinale cannabis. Ga voor meer informatie over het NSW Government’s Centre for Medicinal Cannabis Research and Innovation en het onderzoek naar www.medicinalcannabis.nsw.gov.au.

Ga voor meer informatie over verdamping als methode voor het toedienen van cannabis flos naar ons artikel Niet alle verdampers zijn hetzelfde.

Placebo voor gebruik in klinisch onderzoek

Bij moderne klinische onderzoeken gaat het tegenwoordig bijna altijd om dubbelblinde, placebogecontroleerde onderzoeken. Om aan deze behoefte tegemoet te komen, biedt Bedrocan placeboversies aan van al onze producten voor gebruik in klinische onderzoeken. Elke placebo bevat exact hetzelfde terpenenprofiel als het originele product, terwijl alle cannabinoïden zijn verwijderd.

De methode die wij hanteren om werkzaam cannabis te veranderen in een placebo, maakt gebruik van gehomogeniseerd cannabis als startmateriaal. Aan de hand van een proces dat bekend staat als granulatie, breken we het cannabis vervolgens in kleinere delen. Dat is dan ook de reden dat placebomateriaal alleen verkrijgbaar is in de vorm van granulaat.

Volledige HPLC- en GC-profielen (high-performance liquid chromatography en gaschromatografie) zijn op verzoek verkrijgbaar en bieden gedetailleerde informatie over het cannabinoïden- en terpenengehalte van alle producten.

Klik hier voor meer informatie over ons placebomateriaal.

placebo-medicinal-cannabis-by-bedrocan-6

Op weg naar een duidelijkere classificatie van cannabis voor medicinaal gebruik

Een uitgebreide chemische analyse heeft een duidelijk verschil aangetoond tussen de Sativa- en Indica-cannabissoorten.

De begrippen Sativa en Indica worden sinds jaar en dag gebruikt door kwekers en eindgebruikers van cannabis om de verschillende soorten cannabis aan te duiden. Patiënten hebben geleerd deze begrippen te gebruiken om op hun favoriete variëteit te zoeken, maar het is altijd onduidelijk gebleven hoe deze begrippen de daadwerkelijke verschillen in chemische samenstelling en de medische effecten weerspiegelden.

Uit een recent afgerond onderzoek uitgevoerd in opdracht van Bedrocan International blijkt dat bepaalde terpenen de chemische markers zijn die Sativa en Indica cannabis van elkaar onderscheiden. Het gebruik van biochemische markers is een handige aanvulling op het gebruikelijke classificatiesysteem gebaseerd op populaire termen of ‘cultivar’-benamingen zoals Amnesia Haze of Purple Kush. Een geavanceerde wetenschappelijke benadering maakt het eenvoudiger variëteiten te ontdekken met chemische samenstellingen (‘chemovars’) die beter overeenkomen met de farmacologische behoeften van patiënten.

In zijn onderzoek ‘From cultivar to chemovar II’, analyseerde dr. Arno Hazekamp de grootste verzameling cannabismonsters (460) tot nu toe vastgelegd in de wetenschappelijke literatuur. De monsters werden op basis van chemische eigenschappen in kaart gebracht en verdeeld in clusters met vergelijkbare samenstelling. Het onderzoek heeft aangetoond dat Sativa- en Indica-monsters op chemisch niveau duidelijk van elkaar verschilden, met bepaalde terpenen als belangrijkste markers. Gehydroxyleerde terpenen (ook wel terpenoïden genoemd) kwamen significant duidelijker voor in de Indica-monsters. In tegenstelling tot wat over algemeen wordt aangenomen, bleken Sativa- en Indica-soorten niet te verschillen in hun gemiddelde THC- of CBD-gehalte.

Doorstralen heeft geen nadelig effect op medicinale cannabis

Gammadoorstraling veroorzaakt geen significante veranderingen in de samenstelling van medicinale cannabis. Uit recent onderzoek is gebleken dat de belangrijkste therapeutisch werkzame stoffen, THC en CBD, niet negatief door straling worden beïnvloed. Medicinale cannabis, dat vaak wordt gebruikt door kwetsbare patiënten, wordt behandeld met gammastraling om contaminatie met mogelijk schadelijke microben tegen te gaan. Een regelmatig gehoorde zorg onder patiënten heeft betrekking op de effecten van een dergelijke stralingsbehandeling op medicinale cannabis. Sommigen hebben aangegeven een verschil te merken in smaak of werking, anderen geven aan zich zorgen te maken over de chemische samenstelling of de kwaliteit van hun geneesmiddel.

In het kader van het onderzoek is gekeken naar de effecten van een stralingsbehandeling op vier verschillende cannabisvariëteiten met verschillende chemische samenstellingen. De monsters werden voorafgaand aan en na afloop van een standaard gammabestraling chemisch geanalyseerd. Daarnaast werd ook het watergehalte van cannabistoppen en het beeld ervan onder de microscoop geëvalueerd.  Het effect van gammabestraling bleek beperkt te blijven tot een geringe reductie van sommige in de cannabis aanwezige terpenen. Het terpenenprofiel bleef kwalitatief gezien echter onveranderd. Er werd geen effect waargenomen op het THC- of CBD-gehalte.

Op basis van de onderzoeksresultaten blijft gammadoorstraling van cannabis de aanbevolen decontaminatiemethode – in ieder geval totdat er meer algemeen aanvaarde methoden beschikbaar komen.

Het onderzoek werd in opdracht van Bedrocan uitgevoerd door dr. Arno Hazekamp, een internationale autoriteit op het gebied van biochemisch onderzoek naar cannabis.

Contact Us

We're not around right now. But you can send us an email and we'll get back to you, asap.

Not readable? Change text.

Start typing and press Enter to search